Phạm Hồng Thái (1896 – 1924)

Quê quán: Hưng Nguyên, Nghệ An
Danh hiệu: Liệt sĩ cách mạng; được truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh

Phạm Hồng Thái sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước tại Nghệ An – vùng đất giàu tinh thần đấu tranh chống ngoại xâm. Lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, ông sớm tham gia các tổ chức yêu nước, đặc biệt là Tâm Tâm Xã – một tổ chức cách mạng hoạt động ở nước ngoài.

Năm 1924, khi Toàn quyền Đông Dương Martial Merlin sang Quảng Châu (Trung Quốc), Phạm Hồng Thái đã quyết định thực hiện vụ mưu sát nhằm gây tiếng vang quốc tế, khẳng định tinh thần đấu tranh của dân tộc Việt Nam. Ngày 19/6/1924, ông ném bom vào nơi Merlin dự tiệc. Dù mục tiêu không bị tiêu diệt, sự kiện này đã làm chấn động dư luận quốc tế.

Bị truy đuổi gắt gao, để bảo toàn khí tiết và không sa vào tay địch, ông đã nhảy xuống sông Châu Giang tự vẫn khi mới 28 tuổi. Sự hy sinh của ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá là “như con én báo hiệu mùa xuân”. Tên tuổi Phạm Hồng Thái trở thành biểu tượng cho lớp thanh niên yêu nước đầu thế kỷ XX.