Phạm Hồng Thái
Phạm Hồng Thái (khoảng 1895/1896–1924), tên thật là Phạm Thành Tích, là một nhà cách mạng Việt Nam hoạt động trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX. Ông được biết đến nhiều nhất qua sự kiện "Tiếng bom Sa Diện" tại Quảng Châu năm 1924, một sự kiện có ảnh hưởng lớn đến phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp trong giai đoạn đó.
Dấu mốc hoạt động
Phạm Hồng Thái sinh tại xã Hưng Nhân, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An trong một gia đình có truyền thống hiếu học và yêu nước. Sau thời gian làm công nhân ở nhiều nơi, ông sang Xiêm (Thái Lan) rồi đến Quảng Châu (Trung Quốc), nơi tham gia Tâm Tâm Xã, một tổ chức của thanh niên Việt Nam chủ trương dùng hành động cách mạng để cổ vũ tinh thần đấu tranh giành độc lập.
Tiếng bom Sa Diện
Ngày 19 tháng 6 năm 1924, trong vai một nhà báo, Phạm Hồng Thái mang chất nổ vào khách sạn Victoria tại khu tô giới Sa Diện (Shamian), Quảng Châu, nhằm mưu sát Toàn quyền Đông Dương Martial Henri Merlin. Vụ tấn công không đạt mục tiêu chính khi Merlin chỉ bị thương nhẹ, nhưng khiến một số người khác thiệt mạng và bị thương. Bị truy đuổi sau đó, Phạm Hồng Thái nhảy xuống sông Châu Giang và tử vong. Sự kiện này được lịch sử gọi là "Tiếng bom Sa Diện".
Ý nghĩa lịch sử
Mặc dù cuộc ám sát không thành công, hành động của Phạm Hồng Thái đã gây tiếng vang lớn trong dư luận Việt Nam và quốc tế lúc bấy giờ. Trong nhiều tài liệu lịch sử Việt Nam, sự kiện này được xem là một dấu mốc góp phần khơi dậy tinh thần đấu tranh dân tộc và tạo ảnh hưởng đến lớp thanh niên cách mạng những năm sau đó. Ông được Chính phủ của Tôn Trung Sơn an táng tại Nghĩa trang Hoàng Hoa Cương ở Quảng Châu, nơi an nghỉ của nhiều liệt sĩ cách mạng Trung Quốc.
Di sản
Tên của Phạm Hồng Thái được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và công trình công cộng tại Việt Nam để tưởng nhớ những đóng góp của ông đối với phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX. Hình tượng của ông thường được nhắc đến cùng sự kiện "Tiếng bom Sa Diện" như một biểu tượng của tinh thần chống thực dân trong lịch sử cách mạng Việt Nam.
