Phạm Hồng Thái - Người đặt bom vang dội ở Sa Diện, Quảng Châu năm 1924

Phạm Hồng Thái có tên khai sinh là Phạm Thành Tích, quê ở xã Châu Nhân, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, là con của quan Huấn đạo Phạm Thành Mỹ. Khoảng cuối năm 1918, cùng một nhóm thanh niên có chí hướng, ông vượt biên sang Xiêm rồi tiếp tục sang Quảng Châu, Trung Quốc.

Tháng 4 năm 1924, ông gia nhập tổ chức Tâm Tâm Xã do Hồ Tùng Mậu và Lê Hồng Sơn sáng lập, một tổ chức chủ trương đấu tranh bằng hành động bạo động. Với sự hỗ trợ của Lê Hồng Sơn, ông nhận nhiệm vụ thực hiện kế hoạch nhắm vào viên toàn quyền thực dân.

Ngày 19 tháng 6 năm 1924, sau khi viết bản cáo trạng tố cáo tội ác của thực dân Pháp gửi tới nhân dân thế giới, ông giả dạng ký giả vào khách sạn Victoria ở tô giới Sa Diện, Quảng Châu. Merlin khi ấy đang trên đường từ Nhật trở về Đông Dương và có ghé qua khu tô giới này.

Trong bữa tiệc tối, ông ném một quả lựu đạn được ngụy trang trong chiếc máy ảnh vào giữa bàn tiệc. Vụ việc không đạt mục tiêu, Merlin chỉ bị thương nhẹ, nhưng năm doanh nhân Pháp đã tử vong, sự kiện được biết đến với tên gọi "Tiếng bom Sa Diện" và gây chấn động khu vực.

Sau vụ việc, ông thoát khỏi khách sạn nhưng bị truy đuổi gắt gao. Không muốn rơi vào tay địch, ông đã gieo mình xuống sông Châu Giang và bị dòng nước cuốn đi khi đã kiệt sức. Người Trung Quốc đã an táng ông tại nghĩa trang liệt sĩ Hoàng Hoa Cương.

Sau này, mộ của ông được dời về Công viên Hoàng Hoa Cương vào năm 1958, hiện được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố và được người Việt Nam cũng như Trung Quốc thường xuyên đến viếng. Nhiều đường phố và trường học ở các địa phương Việt Nam mang tên ông để ghi nhớ công lao.

Tấm gương dũng cảm hy sinh vì độc lập dân tộc của Phạm Hồng Thái là bài học sâu sắc cho thế hệ đoàn viên, thanh niên hôm nay về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần vì nghĩa lớn.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Phạm Hồng Thái" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Ph%E1%BA%A1m_H%E1%BB%93ng_Th%C3%A1i), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.

Ảnh: AnonymousUnknown author, giấy phép Public domain (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:PhamHongThai.jpg).