Phạm Hồng Thái: tiếng bom Sa Diện

Sinh năm 1896 tại làng Do Nha, huyện Hưng Nguyên, Nghệ An, Phạm Hồng Thái tên thật là Phạm Thành Tích, xuất thân từ một gia đình Nho học yêu nước. Tuổi trẻ, ông làm công nhân ở nhiều nhà máy tại Vinh, Hải Phòng, sớm tiếp xúc với tư tưởng cách mạng và tham gia vận động công nhân. Đầu năm 1924, ông đến Quảng Châu, gia nhập tổ chức Tâm Tâm Xã của Hồ Tùng Mậu và Lê Hồng Sơn. Nhân dịp Toàn quyền Đông Dương Merlin ghé qua Quảng Châu trên đường công du Nhật Bản, ông tình nguyện đảm nhận nhiệm vụ ám sát. Đêm 19 tháng 6 năm 1924, cải trang thành phóng viên, ông lọt vào khách sạn Victoria tại tô giới Sa Diện và ném quả lựu đạn giấu trong máy ảnh vào giữa bàn tiệc. Merlin chỉ bị thương nhẹ, nhưng vụ nổ khiến chính quyền thực dân choáng váng. Bị bao vây, ông lao ra cửa chính, nhảy xuống dòng Châu Giang và anh dũng hy sinh thay vì để bị bắt. Thi hài ông được an táng tại nghĩa trang Hoàng Hoa Cương. Tiếng bom Sa Diện vang dội khắp vùng, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần yêu nước của thanh niên Việt Nam.