PHẠM HỮU CHÍ – CHỌN TRỞ VỀ ĐỂ PHỤNG SỰ

Trong lịch sử quê hương An Ngãi - Long Điền, bác sĩ Phạm Hữu Chí là một tấm gương trí thức trẻ giàu tài năng, lòng tự trọng dân tộc và tinh thần tận tụy với đồng bào. Dù có cơ hội phát triển sự nghiệp ở nước ngoài, ông đã lựa chọn trở về quê hương, đem kiến thức y học phục vụ người dân.

Phạm Hữu Chí sinh năm 1905 tại xã An Ngãi, huyện Long Điền, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu nay là xã Long Điền, thành phố Hồ Chí Minh. Từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh, hiếu học. Sau thời gian học tập tại Sài Gòn và Hà Nội, ông sang Pháp theo học ngành y tại Paris. Trong quá trình du học, bên cạnh thành tích học tập, ông còn thể hiện lòng tự trọng và ý thức về phẩm giá của người Việt Nam. Theo tài liệu giáo dục địa phương, ông từng cùng các sinh viên phản đối cách ứng xử thiếu tôn trọng sinh viên Việt Nam của một giáo sư người Pháp, dù việc này khiến ông gặp khó khăn trong học tập.

Năm 1935, Phạm Hữu Chí tốt nghiệp y khoa tại Pháp. Với năng lực chuyên môn và triển vọng nghề nghiệp, ông có cơ hội làm việc ở nước ngoài với mức lương hấp dẫn. Tuy nhiên, ông đã chọn trở về Việt Nam. Đối với ông, tri thức không chỉ là con đường lập thân mà còn là phương tiện để giúp đỡ đồng bào, góp phần cải thiện đời sống và sức khỏe của người dân.

Trở về nước, ông tham gia hoạt động y khoa tại Hà Nội, gắn bó với công việc khám, chữa bệnh. Lựa chọn ấy thể hiện trách nhiệm của một người trí thức trước những khó khăn của xã hội đương thời. Trong hoàn cảnh điều kiện y tế còn nhiều hạn chế, những người thầy thuốc có chuyên môn và tâm huyết như Phạm Hữu Chí mang ý nghĩa thiết thực đối với cộng đồng.

Đáng tiếc, cuộc đời và sự nghiệp của ông không kéo dài. Do làm việc quá sức, bệnh tim của ông ngày càng nặng, buộc ông phải nằm tại chỗ.

             Vào đầu tháng 2 năm 1938, ông phải quay về Sài Gòn vào 1 bệnh viện do 1 người bạn phụ trách. Biết mình không qua khỏi, trên giường bệnh ông đã làm 1 bài thơ:

                  Phạm vi sinh tử dễ gì vong

                  Hữu đức vô tài mạng vẫn không

                  Chí dốc mong đền ơn xã hội

                  Than ôi để lại vết thương lòng .

     Ngày 25/2/1938 ông đã qua đời khi mới 33 tuổi. Mộ Phạm Hữu Chí an táng tại nơi ông sinh ra. Dù thời gian cống hiến ngắn ngủi, câu chuyện về một bác sĩ trẻ học tập ở nước ngoài rồi trở về phục vụ đồng bào vẫn để lại dấu ấn trong ký ức lịch sử địa phương.

Nhìn lại cuộc đời Phạm Hữu Chí, điều đáng nhớ không chỉ là thành tích học tập hay tấm bằng y khoa đạt được ở nước ngoài, mà còn là lựa chọn đem tri thức trở về phục vụ cộng đồng. Câu chuyện của ông gửi đến thế hệ trẻ hôm nay một thông điệp có ý nghĩa: học tập để trưởng thành, rèn luyện để có năng lực và dùng những điều đã học để đóng góp cho quê hương, đất nước. Đó cũng chính là giá trị bền vững của tinh thần phụng sự mà bác sĩ Phạm Hữu Chí để lại.