Phạm Kiệt – Những ngày chuẩn bị Tổng khởi nghĩa tháng Tám ở Quảng Ngãi

Sau thời gian xây dựng căn cứ ở Cao Muôn, tháng 5/1945, Đội du kích Ba Tơ chuyển về vùng trung châu Quảng Ngãi. Đây là bước chuyển quan trọng: từ một đội du kích nhỏ giữa núi rừng, lực lượng bắt đầu trực tiếp mở rộng phong trào cách mạng trong các làng xã, huấn luyện quần chúng và chuẩn bị lực lượng cho một cuộc nổi dậy quy mô lớn hơn.

Tại các chiến khu Bắc và Nam, những cán bộ, chiến sĩ của Đội du kích Ba Tơ vừa huấn luyện quân sự, vừa gây dựng cơ sở cách mạng. Các tiểu đội du kích và tự vệ được tổ chức ở nhiều làng. Thanh niên và quần chúng cách mạng tích cực tham gia luyện tập, từng bước hình thành lực lượng vũ trang tại chỗ. Phạm Kiệt, với vai trò chỉ huy trong lực lượng Ba Tơ, tham gia vào quá trình xây dựng lực lượng đang phát triển nhanh chóng ấy.

Từ 28 cán bộ, chiến sĩ ban đầu, Đội phát triển thành hai đại đội Phan Đình Phùng và Hoàng Hoa Thám. Đến tháng 8/1945, lực lượng đã lên tới hơn 1.000 người. Cùng với đó là hàng nghìn đội viên các tiểu tổ du kích và hơn một vạn đội viên tự vệ ở địa phương.

Nhưng sự chuẩn bị không chỉ nằm ở con số quân và vũ khí. Đội du kích Ba Tơ còn trực tiếp huấn luyện lực lượng cơ sở, củng cố các tổ chức Việt Minh và hội cứu quốc, xây dựng mối liên hệ với quần chúng. Đến cuối tháng 6/1945, Mặt trận Việt Minh Quảng Ngãi đã tập hợp hơn 70.000 hội viên cứu quốc; lực lượng tự vệ cứu quốc và các tiểu tổ du kích được xây dựng ở nhiều vùng nông thôn và trong thị xã Quảng Ngãi.

Trong quá trình ấy, lực lượng cách mạng cũng phải đối phó với hoạt động chống phá của các tổ chức phản động, thân Nhật và bộ máy tay sai. Đội du kích vừa bảo vệ chiến khu, vừa tham gia các hoạt động làm suy yếu hệ thống chính quyền của đối phương tại cơ sở. Uy tín của Việt Minh và Đội du kích Ba Tơ ngày càng lan rộng trong quần chúng.

Đến giữa tháng 8/1945, mọi sự chuẩn bị đã bước vào thời điểm quyết định. Khi tin Nhật đầu hàng Đồng minh được truyền tới, Thường trực Tỉnh ủy và Ủy ban khởi nghĩa Quảng Ngãi lập tức phát lệnh huy động toàn dân, yêu cầu các đội tự vệ và tiểu tổ du kích sẵn sàng hành động. Ngày 14/8, lệnh Tổng khởi nghĩa được phát đi. Từ các chiến khu Vĩnh Sơn, Núi Lớn, hai đại đội Phan Đình Phùng và Hoàng Hoa Thám tiến hành các hoạt động vũ trang, phối hợp với quần chúng giành chính quyền tại nhiều địa phương.

Từ 28 chiến sĩ của tháng 3 đến một lực lượng hơn 1.000 người vào tháng 8, chặng đường ấy cho thấy quá trình trưởng thành đặc biệt nhanh chóng của Đội du kích Ba Tơ. Và trong quá trình đó, Phạm Kiệt là một trong những người chỉ huy đã góp phần đặt nền móng cho lực lượng vũ trang cách mạng Quảng Ngãi, chuẩn bị cho giờ phút toàn tỉnh vùng lên giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945.