Phạm Kiệt – Sau Điện Biên Phủ: Người cán bộ bảo vệ trong những năm đầu xây dựng quân đội

Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, cuộc đời quân ngũ của Phạm Kiệt bước sang một chặng đường mới. Nếu những năm trước đó ông chủ yếu gắn với chiến trường và công tác chỉ huy, thì trong những năm sau chiến thắng, ông tiếp tục được giao nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ lực lượng Quân đội nhân dân Việt Nam trong thời kỳ mới.

Một dấu mốc đáng nhớ đến ngay sau chiến thắng. Trung tuần tháng 5/1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh gọi Phạm Kiệt lên gặp và tặng ông một chiếc radio. Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, đó là chiếc đài từng được tướng Đờ Cát sử dụng trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Bác Hồ nói chiếc đài được trao lại cho Phạm Kiệt vì ông đã có đóng góp đặc biệt vào thắng lợi của chiến dịch. Chiếc radio sau này được gia đình hiến tặng Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.

Sau thời gian công tác trong những nhiệm vụ của Quân đội, đầu năm 1957, Phạm Kiệt được giao giữ chức Cục trưởng Cục Bảo vệ, đồng thời là Bí thư Đảng ủy Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Đây là một nhiệm vụ khác hẳn việc chỉ huy một đơn vị ngoài mặt trận. Công tác bảo vệ tập trung vào việc giữ vững an ninh, bảo vệ cơ quan đầu não, căn cứ và các đơn vị, đồng thời góp phần giữ gìn sự trong sạch về chính trị, tư tưởng và tổ chức trong Quân đội.

Cục Bảo vệ trong giai đoạn này cũng kế thừa kinh nghiệm từ những năm chiến tranh. Trong kháng chiến chống Pháp, lực lượng bảo vệ đã tham gia bảo vệ các căn cứ địa, cơ quan Bộ Tổng Tư lệnh, bảo vệ Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo, đồng thời phối hợp xử lý những hoạt động phá hoại và vấn đề phức tạp liên quan đến an ninh trong quân đội. Những nhiệm vụ ấy tiếp tục trở thành một phần quan trọng trong quá trình xây dựng Quân đội sau năm 1954.

Năm 1958, Phạm Kiệt được phong quân hàm Đại tá. Trong những năm 1957–1960, ông tiếp tục giữ cương vị Cục trưởng Cục Bảo vệ và Bí thư Đảng ủy Tổng cục Chính trị. Đây cũng là những năm Quân đội nhân dân Việt Nam bước vào thời kỳ củng cố tổ chức, huấn luyện và xây dựng lực lượng trong điều kiện đất nước tạm thời bị chia cắt.

Nhìn lại chặng đường từ Ba Tơ năm 1945 đến Điện Biên Phủ năm 1954 rồi trở về công tác bảo vệ Quân đội, có thể thấy nhiệm vụ của Phạm Kiệt liên tục thay đổi theo yêu cầu của từng thời kỳ. Từ người chỉ huy 28 chiến sĩ trong núi rừng Ba Tơ, ông đã trở thành một cán bộ quân sự cấp cao, rồi đảm nhiệm trọng trách xây dựng và bảo vệ một Quân đội đang bước vào giai đoạn mới.

Đầu năm 1960, sau 15 năm công tác trong Quân đội, Phạm Kiệt được điều sang nhận nhiệm vụ Thứ trưởng Bộ Công an. Từ đây, con đường công tác của ông chuyển sang một lĩnh vực mới, nhưng vẫn xoay quanh nhiệm vụ bảo vệ cách mạng và xây dựng lực lượng vũ trang. Một năm sau, ông được giao làm Tư lệnh kiêm Chính ủy Công an nhân dân vũ trang, tiền thân của Bộ đội Biên phòng ngày nay.