Phạm Minh Tài
Nhà văn Sơn Nam - “Ông già Nam Bộ”
Nhà văn Sơn Nam tên thật là Phạm Minh Tài, sinh ngày 11/12/1926 tại U Minh Thượng, Kiên Giang. Tuy nhiên, do sự nhầm lẫn của nhân viên hộ tịch, tên khai sinh của ông bị viết sai thành Phạm Minh Tày.
Trong suốt sự nghiệp văn học của mình, ông còn được biết đến với những cái tên như “Ông già Nam Bộ”, “Pho từ điển sống về miền Nam” hay “Nhà Nam Bộ học”.
Năm 1945, ông tham gia Thanh niên Tiền phong và hoạt động trong các tổ chức văn hóa kháng chiến. Bút danh Sơn Nam cũng xuất hiện trong thời kỳ này. Tên gọi vừa gợi nhớ quê hương phương Nam, vừa là cách ông tri ân người phụ nữ Khmer đã nuôi dưỡng mình thuở nhỏ (“Sơn” là một họ lớn của người Khmer; “Nam” đánh dấu nguồn gốc của ông).
Dù khởi đầu sự nghiệp bằng thơ, nhưng Sơn Nam sớm nhận ra khả năng viết truyện của mình. Bước ngoặt đến khi ông đoạt giải nhất cuộc thi truyện ngắn do Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Bộ tổ chức với hai tác phẩm “Bên rừng cù lao Dung” và “Tây đầu đỏ”. Thành công này đã đưa Sơn Nam trở thành một trong những cây bút tiêu biểu của văn học Nam Bộ.
Sau Hiệp định Genève, ông chọn trở về quê nhà Rạch Giá, rồi lên Sài Gòn sinh sống và bắt đầu sự nghiệp viết báo. Sơn Nam đã cộng tác với nhiều tờ báo có tiếng như: “Nhân loại”, “Công Lý”, “Ánh sáng”, “Tiếng chuông” hay “Lẽ sống”.
Trong giai đoạn 1960 - 1961, ông bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa bắt giam tại nhà tù Phú Lợi. Sau khi được trả tự do, ông tiếp tục sáng tác và dành trọn tâm huyết cho những công trình khảo cứu về văn hóa của vùng đất Nam Bộ.
Sau năm 1975, nhà văn Sơn Nam tiếp tục hoạt động văn hóa nghệ thuật và trở thành hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Đến năm 2003, toàn bộ tác phẩm của ông đều được Nhà xuất bản Trẻ mua bản quyền trọn đời.
Sau một thời gian lâm bệnh nặng, nhà văn Sơn Nam đã từ trần vào hồi 13 giờ ngày 13/8/2008, tại bệnh viện Nhân dân Gia Định (thành phố Hồ Chí Minh), hưởng thọ 82 tuổi.
Sự ra đi của ông tạo nên một khoảng trống lớn trong đời sống văn hóa Nam Bộ. Dẫu vậy, những di sản mà nhà văn Sơn Nam để lại vẫn sẽ tiếp tục lan tỏa, trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho bạn đọc và những người cầm bút ngày hôm nay.
