Phạm Ngọc Hòa, cựu Thanh niên xung phong ở chiến dịch Điện Biên Phủ

Ông Phạm Ngọc Hòa (sinh năm 1936, xã Đa Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An) là một trong những những thanh niên xung phong trẻ tuổi, xung phong lên đường phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ — chiến dịch quyết định chấm dứt ách thống trị của thực dân Pháp tại Việt Nam vào năm 1954.

Khi mới 17 tuổi, ông Hòa cùng ba người bạn trong làng hăng hái tham gia lực lượng thanh niên xung phong, mang theo trong tim khát vọng phục vụ Tổ quốc, vượt qua biết bao gian khó. Đoàn thanh niên ấy hành quân từ Nghệ An đến Mường La (tỉnh Sơn La ngày nay), nơi phân chia nhiệm vụ rất rõ ràng: một số đi xây dựng giao thông, một số đi làm đường, số khác đi dò phá mìn để đảm bảo an toàn cho tuyến hậu cần chiến dịch.

Đêm ở trại tạm, ông Hòa nhớ mãi hình ảnh người mẹ bản người Thái gần Mường La — bà như một nguồn ấm áp giữa đêm tối lạnh lẽo: “Đêm ấy, tôi tựa vào bậc nhà, ánh lửa hồng le lói, nước mắt lại ứa ra khi nhớ mẹ tôi ở quê…” — lời kể ấy vẫn vẹn nguyên trong ký ức ông sau hơn 70 năm.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, ông và đồng đội không chỉ san lấp bom hố, đào đường, mở tuyến giao thông mà còn phải đối mặt bom đạn, mưa bão và đói rét. Ở nhiều đoạn đường hiểm trở như Đèo Pha Đin, họ vừa làm nhiệm vụ vừa gỡ bỏ bom mìn chưa nổ — công việc nguy hiểm nhưng quyết liệt.

Trong cuộc chiến đó, một số người bạn của ông đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường dù mới chỉ ngoài đôi mươi. Ông Hòa kể lại: “Những đồng đội ấy nằm lại trong lòng núi, trong lòng đất, như hòa vào mạch sống của quê hương…” — giọng ông trầm lắng nhưng vẫn đầy kiêu hãnh.

Sau chiến dịch, ông Hòa trở về quê hương, tiếp tục sống và làm việc, truyền lại ký ức hào hùng ấy cho con cháu, cho thế hệ trẻ biết giá trị hòa bình hôm nay được giành bằng mồ hôi và máu xương thế hệ đi trước.