PHẠM NGỌC THẠCH – MỘT ĐỜI ÁO TRẮNG, MỘT ĐỜI CỐNG HIẾN

Có những con người đi qua lịch sử bằng những bước chân rất lặng thầm. Họ không nhất thiết phải đứng giữa quảng trường trong những giờ phút chiến thắng, cũng không phải lúc nào tên tuổi của họ được nhắc đến cùng những chiến công nơi trận tuyến. Nhưng khi nhìn lại một chặng đường dài của dân tộc, người ta nhận ra rằng chính những con người ấy đã góp phần làm nên sức mạnh của đất nước. Họ chiến đấu bằng trí tuệ, bằng lòng yêu nước, bằng sự hy sinh và bằng một niềm tin giản dị: nếu mình có thể làm được điều gì có ích cho đồng bào, thì nhất định phải làm.

Anh hùng Lao động, bác sĩ Phạm Ngọc Thạch là một con người như thế.

Cuộc đời ông là một câu chuyện đặc biệt của một trí thức Việt Nam trong thế kỷ XX. Ông sinh ngày 7 tháng 5 năm 1909 tại Quy Nhơn, trong một gia đình có truyền thống học hành và thuộc dòng dõi hoàng tộc Huế. Tuổi thơ của ông sớm trải qua những mất mát khi mẹ qua đời lúc ông mới lên hai, rồi người cha cũng mất không lâu sau đó. Những biến cố ấy không làm chàng trai trẻ gục ngã. Trái lại, dường như chúng càng hun đúc trong ông nghị lực để bước đi trên con đường học vấn.

Năm 1928, Phạm Ngọc Thạch theo học Trường Đại học Y khoa Hà Nội. Sau đó, ông sang Pháp tiếp tục học tập và tốt nghiệp bác sĩ y khoa tại Paris năm 1934. Những năm tháng học tập ở nước ngoài mở ra trước mắt ông một thế giới khoa học rộng lớn, nơi y học đã có những bước phát triển mạnh mẽ. Nhưng càng tiếp xúc với nền y học hiện đại, ông càng nhận thấy quê hương mình đang phải đối mặt với một thực tế đau lòng: bệnh tật, nghèo đói và sự thiếu thốn về chăm sóc sức khỏe đang đè nặng lên cuộc sống của người dân.

Đặc biệt, bệnh lao khi ấy là một trong những căn bệnh đáng sợ. Nó không chỉ lấy đi sức khỏe của từng con người mà còn cướp đi sinh mạng của rất nhiều gia đình nghèo. Trong khi đó, điều kiện phòng và chữa bệnh ở Việt Nam còn vô cùng hạn chế.

Phạm Ngọc Thạch đã lựa chọn một hướng đi khó khăn: chuyên sâu vào bệnh lao và bệnh phổi.

Sau khi trở về Sài Gòn, ông mở cơ sở khám chữa bệnh và dành nhiều tâm huyết cho những người mắc bệnh lao. Điều đáng quý là ông không nhìn bệnh nhân chỉ bằng con mắt của một người làm nghề y. Ông nhìn họ bằng sự cảm thông của một con người đối với một con người.

Có những bệnh nhân nghèo không có tiền chữa bệnh. Có những gia đình gần như bất lực trước căn bệnh kéo dài. Trong hoàn cảnh ấy, bác sĩ Phạm Ngọc Thạch sẵn sàng chữa bệnh, cấp thuốc, thậm chí tự mình đến tận nơi ở của người bệnh. Ông không quản ngày đêm, không đặt đồng tiền lên trước sự sống của bệnh nhân.

Người dân dần biết đến ông không chỉ bởi tài năng mà còn bởi tấm lòng.

Đối với họ, đó là một người thầy thuốc gần gũi, tận tụy và giàu lòng nhân ái.

Nhưng Phạm Ngọc Thạch không chỉ nhìn thấy nỗi đau của người bệnh. Ông còn nhìn thấy nỗi đau lớn hơn của một đất nước đang mất độc lập.

Càng tiếp xúc với nhân dân, ông càng hiểu rằng bệnh tật không thể tách rời khỏi hoàn cảnh xã hội. Một người dân nghèo không chỉ cần thuốc. Họ cần một cuộc sống tốt đẹp hơn. Một đất nước muốn chăm lo sức khỏe cho nhân dân phải có độc lập, phải có một nền y tế của chính mình, phải có đội ngũ thầy thuốc được đào tạo và phải có một chính quyền thực sự vì nhân dân.

Từ một bác sĩ, Phạm Ngọc Thạch dần bước vào con đường hoạt động cách mạng.

Ông tham gia phong trào yêu nước trong những năm Mặt trận Dân chủ, rồi gắn bó ngày càng sâu sắc với phong trào cách mạng ở Nam Bộ. Trong những ngày sôi sục của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, người bác sĩ ấy không đứng ngoài lịch sử. Ông tham gia vào công cuộc giành chính quyền và trở thành một trong những trí thức tiêu biểu góp sức xây dựng chính quyền cách mạng.

Đất nước vừa giành được độc lập thì thực dân Pháp quay trở lại.

Ngày 23 tháng 9 năm 1945, cuộc kháng chiến ở Nam Bộ bùng nổ.

Sài Gòn – Gia Định bước vào những ngày tháng đầy khói lửa.

Những con đường quen thuộc trở thành nơi diễn ra những cuộc chiến đấu. Người dân phải đối mặt với vô vàn khó khăn. Chính quyền cách mạng non trẻ đứng trước thử thách sống còn.

Trong hoàn cảnh ấy, Phạm Ngọc Thạch không rời bỏ cuộc chiến đấu.

Ông đảm nhận những trọng trách quan trọng trong chính quyền kháng chiến ở Nam Bộ. Từ một người thầy thuốc, ông trở thành một cán bộ cách mạng, một người lãnh đạo phải đối diện với những quyết định liên quan đến vận mệnh của cả một vùng đất.

Nhưng dù ở cương vị nào, hình ảnh người bác sĩ trong ông vẫn không bao giờ mất đi.

Bởi giữa chiến tranh, bệnh tật vẫn tồn tại.

Người dân vẫn cần được chữa bệnh.

Những người chiến đấu vẫn cần được chăm sóc.

Và phía sau mỗi trận đánh, luôn là những con người bằng xương bằng thịt cần được bảo vệ.

Phạm Ngọc Thạch hiểu rằng kháng chiến không chỉ là chiến đấu ngoài mặt trận. Kháng chiến còn là giữ gìn sức khỏe cho nhân dân, xây dựng hệ thống y tế, đào tạo cán bộ và tìm mọi cách để đồng bào có thể vượt qua bệnh tật trong điều kiện thiếu thốn.

Những năm tháng kháng chiến chống Pháp đã tôi luyện ông thành một con người có bản lĩnh đặc biệt.

Ông từng được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng của cách mạng. Năm 1948, ông trở lại Nam Bộ và tham gia lãnh đạo công tác kháng chiến tại Sài Gòn – Chợ Lớn. Những năm sau đó, ông hoạt động ở chiến khu, rồi trở ra Việt Bắc. Có những thời điểm, người bác sĩ phải rời xa những điều kiện của một bệnh viện bình thường để bước vào cuộc sống của chiến khu, nơi mọi thứ đều thiếu thốn và hiểm nguy luôn cận kề.

Nhưng chính ở nơi ấy, tinh thần của một người thầy thuốc càng được bộc lộ rõ.

Trong những khu rừng, những căn lán đơn sơ, những cơ sở y tế dã chiến, người ta không có những thiết bị hiện đại. Không có đủ thuốc men. Không có những phòng bệnh khang trang. Nhưng có những người thầy thuốc biết rằng họ phải làm tất cả những gì có thể.

Phạm Ngọc Thạch luôn quan niệm rằng trong bất kỳ hoàn cảnh nào, ngành y cũng phải phục vụ nhân dân.

Có thể thiếu phương tiện.

Có thể thiếu nhân lực.

Có thể thiếu kinh phí.

Nhưng không được thiếu trách nhiệm.

Chính từ những năm tháng gian khổ ấy, tư tưởng xây dựng một nền y tế phục vụ đông đảo nhân dân ngày càng trở nên rõ nét trong ông.

Sau khi hòa bình lập lại ở miền Bắc năm 1954, đất nước bước sang một giai đoạn mới. Nhưng những khó khăn của ngành y tế vẫn còn rất lớn. Cơ sở vật chất nghèo nàn. Đội ngũ cán bộ y tế thiếu. Đặc biệt, bệnh lao vẫn là một vấn đề nghiêm trọng.

Phạm Ngọc Thạch đứng trước một nhiệm vụ vô cùng lớn: phải xây dựng một hệ thống phòng, chống lao có tổ chức và hiệu quả cho cả nước.

Ngày 24 tháng 6 năm 1957, Viện Chống lao Trung ương được thành lập. Phạm Ngọc Thạch là người đầu tiên giữ cương vị Viện trưởng. Đó là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử ngành chống lao Việt Nam.

Nhưng phía sau một quyết định thành lập viện là cả một núi công việc.

Khi ấy, cơ sở vật chất còn rất thiếu thốn. Nhân lực chuyên môn ít ỏi. Công tác chống lao chưa có một mạng lưới hoàn chỉnh. Trong điều kiện ấy, Phạm Ngọc Thạch bắt đầu từ những điều nhỏ nhất.

Ông xây dựng đội ngũ.

Ông đào tạo cán bộ.

Ông tổ chức nghiên cứu.

Ông đẩy mạnh tuyên truyền.

Ông đưa công tác phòng, chống lao đến gần hơn với cộng đồng.

Ông hiểu rằng nếu chỉ xây một bệnh viện lớn thì không thể giải quyết được một căn bệnh phổ biến trong xã hội. Muốn chống lao hiệu quả phải có cả một hệ thống từ trung ương đến địa phương, phải kết hợp giữa điều trị với phòng bệnh, giữa nghiên cứu khoa học với tuyên truyền và giữa ngành y tế với nhân dân.

Đó là một cách nghĩ rất tiến bộ vào thời điểm ấy.

Phạm Ngọc Thạch không chỉ muốn chữa những người đã mắc bệnh.

Ông muốn ngăn bệnh trước khi nó trở thành một thảm họa.

Ông muốn người dân hiểu về bệnh lao.

Muốn phát hiện bệnh sớm.

Muốn xây dựng đội ngũ chuyên môn đủ mạnh.

Muốn nền y tế Việt Nam có thể tự mình giải quyết những vấn đề của chính mình.

Với ông, chống lao không chỉ là một nhiệm vụ chuyên môn.

Đó là một cuộc chiến vì sức khỏe của nhân dân.

Năm 1958, Phạm Ngọc Thạch được giao trọng trách Bộ trưởng Bộ Y tế. Ông trở thành Bộ trưởng Bộ Y tế đầu tiên của nước Việt Nam độc lập.

Cương vị mới đồng nghĩa với trách nhiệm lớn hơn.

Nếu trước đây ông có thể trực tiếp quan tâm đến một viện, một chuyên ngành, thì giờ đây trước mắt ông là toàn bộ nền y tế của đất nước.

Từ những thành phố lớn đến những vùng nông thôn xa xôi, từ những bệnh viện tuyến trung ương đến những trạm y tế nhỏ bé, tất cả đều cần được xây dựng và phát triển.

Một nền y tế mới không thể chỉ dành cho một bộ phận người dân.

Phạm Ngọc Thạch luôn hướng tới một nền y tế của nhân dân, dựa vào nhân dân và phục vụ nhân dân.

Trong những năm tháng làm công tác quản lý, ông đặc biệt quan tâm đến việc đào tạo cán bộ. Ông hiểu rằng máy móc có thể mua được, cơ sở vật chất có thể từng bước xây dựng, nhưng con người mới là yếu tố quyết định.

Một đất nước muốn có nền y học phát triển phải có những bác sĩ giỏi.

Phải có những điều dưỡng tận tâm.

Phải có những cán bộ y tế biết nghiên cứu.

Phải có những người thầy đủ tâm huyết để truyền lại kiến thức cho thế hệ sau.

Bởi vậy, ông vừa làm công tác quản lý, vừa nghiên cứu, vừa đào tạo.

Người ta nhớ về ông như một người thầy nghiêm túc nhưng gần gũi. Ông không chỉ yêu cầu học trò giỏi chuyên môn mà còn phải có y đức. Người bác sĩ không được coi bệnh nhân là một con số trong sổ khám bệnh. Đằng sau mỗi hồ sơ là một con người, một gia đình, một cuộc đời.

Tinh thần ấy đã trở thành một phần quan trọng trong di sản mà ông để lại cho ngành y tế Việt Nam.

Nhưng lịch sử lại một lần nữa đưa ông trở về với chiến trường.

Cuối những năm 1960, cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt. Đất nước bị chia cắt. Miền Nam tiếp tục chìm trong chiến tranh.

Ở miền Bắc, Phạm Ngọc Thạch đang đảm nhận trọng trách của một người đứng đầu ngành y tế.

Nhưng trái tim ông vẫn hướng về miền Nam.

Ông hiểu rằng cuộc chiến đấu ở phía Nam đang cần những người có kinh nghiệm, có bản lĩnh và có khả năng tổ chức.

Năm 1968, khi tuổi đời đã gần sáu mươi, Phạm Ngọc Thạch quyết định trở lại chiến trường miền Nam.

Đó là một quyết định khiến nhiều người lo lắng.

Một người đã có tuổi, lại mang trong mình bệnh tật, hoàn toàn có thể ở lại miền Bắc để tiếp tục công tác.

Nhưng ông không chọn sự an toàn.

Ông muốn tận mắt nhìn thấy thực tế chiến trường.

Muốn trực tiếp tham gia công tác.

Muốn đem những hiểu biết và kinh nghiệm của mình phục vụ đồng bào, đồng chí ở miền Nam.

Có lẽ trong khoảnh khắc ấy, người bác sĩ Phạm Ngọc Thạch của những ngày đầu hành nghề lại hiện về.

Ngày ấy, ông từng tự mình đến tận nhà bệnh nhân nghèo.

Không quản đường xa.

Không quản đêm tối.

Không quản khó khăn.

Bây giờ cũng vậy.

Chỉ khác rằng bệnh nhân không còn nằm trong những căn nhà nghèo ở Sài Gòn.

Mà phía trước ông là cả một chiến trường.

Ông đi vào vùng giải phóng ở miền Đông Nam Bộ.

Những năm tháng chiến tranh đã khiến cuộc sống nơi đây vô cùng gian khổ. Rừng núi, thiếu thốn, bệnh tật và bom đạn luôn hiện diện.

Nhưng ông vẫn làm việc.

Vẫn nghiên cứu.

Vẫn quan tâm đến công tác y tế.

Vẫn tìm cách chăm sóc sức khỏe cho những người xung quanh.

Trong cuộc đời của một người thầy thuốc, có lẽ không có nơi nào thể hiện rõ hơn chữ “phụng sự” như những ngày cuối cùng ấy.

Ông đã chọn trở về nơi gian khó nhất khi hoàn toàn có thể chọn một cuộc sống bình yên hơn.

Và rồi, giữa vùng giải phóng miền Đông Nam Bộ, cuộc đời người bác sĩ đã khép lại vào ngày 7 tháng 11 năm 1968 sau khi ông mắc bệnh sốt rét ác tính.

Ông ra đi khi cuộc chiến đấu của dân tộc vẫn chưa kết thúc.

Đất nước vẫn còn chia cắt.

Miền Nam vẫn còn chìm trong khói lửa.

Những người đồng đội của ông vẫn tiếp tục chiến đấu.

Nhưng một con người đã dành gần trọn cuộc đời cho đất nước đã hoàn thành phần việc của mình.

Phạm Ngọc Thạch ra đi, để lại phía sau một sự nghiệp lớn lao.

Nhưng có lẽ điều còn lại sâu sắc nhất không chỉ là những chức vụ ông từng đảm nhận, những công trình khoa học ông để lại hay những danh hiệu cao quý mà Nhà nước trao tặng.

Điều còn lại là một nhân cách.

Một nhân cách của người trí thức yêu nước.

Một người thầy thuốc sống vì bệnh nhân.

Một nhà khoa học luôn tìm cách đưa tri thức phục vụ nhân dân.

Một người cán bộ không ngại gian khổ.

Một người lãnh đạo không tách mình khỏi thực tế cuộc sống.

Và một chiến sĩ đã lựa chọn trở về với chiến trường dù tuổi đã cao.

Nhìn lại cuộc đời Phạm Ngọc Thạch, người ta có thể thấy rõ bóng dáng của một thời đại.

Đó là thời đại mà những người trí thức Việt Nam đứng trước một lựa chọn lớn: sống cho riêng mình hay dấn thân vào vận mệnh của dân tộc.

Phạm Ngọc Thạch đã chọn dấn thân.

Ông có thể có một cuộc sống khác.

Một bác sĩ được đào tạo ở Pháp, có chuyên môn cao, có điều kiện hành nghề và có thể xây dựng một sự nghiệp riêng hoàn toàn thuận lợi.

Nhưng ông đã chọn con đường khó khăn hơn.

Ông chọn trở về với đồng bào.

Chọn tham gia cách mạng.

Chọn kháng chiến.

Chọn xây dựng nền y tế của một đất nước vừa giành được độc lập.

Và cuối cùng, chọn trở lại chiến trường miền Nam trong những năm tháng khốc liệt nhất.

Đó chính là điều khiến câu chuyện về ông không chỉ là câu chuyện của ngành y.

Đó là câu chuyện về lòng yêu nước.

Ngày nay, khi đất nước đã hòa bình, bệnh viện được xây dựng khang trang, máy móc y tế ngày càng hiện đại, ngành y tế Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ, có thể chúng ta khó hình dung hết những thiếu thốn mà thế hệ Phạm Ngọc Thạch từng phải đối mặt.

Nhưng càng nhìn vào những điều kiện hiện đại hôm nay, chúng ta càng hiểu giá trị của những người đã đặt những viên gạch đầu tiên.

Một hệ thống phòng, chống lao rộng khắp không thể xuất hiện trong một ngày.

Một đội ngũ cán bộ y tế không thể trưởng thành trong một sớm một chiều.

Một nền y học hiện đại không thể được xây dựng nếu không có những thế hệ tiên phong chấp nhận gian khổ.

Phạm Ngọc Thạch là một trong những người tiên phong ấy.

Ông đã dành tâm huyết đặc biệt cho bệnh lao và bệnh phổi, đặt nền móng quan trọng cho chuyên ngành này ở Việt Nam. Ông xây dựng tổ chức, đào tạo con người, thúc đẩy nghiên cứu và đưa công tác phòng, chống lao trở thành một nhiệm vụ của cả hệ thống y tế.

Nhưng vượt lên trên tất cả những đóng góp chuyên môn, ông để lại một bài học về thái độ sống.

Đó là làm việc đến cùng với trách nhiệm của mình.

Đó là không quay lưng trước nỗi đau của người khác.

Đó là không để hoàn cảnh quyết định giới hạn của lòng tận tâm.

Và đó là dám đi đến nơi mình cần phải đến, dù con đường phía trước có thể đầy gian nan.

Có lẽ vì vậy mà hình ảnh Phạm Ngọc Thạch vẫn được các thế hệ cán bộ y tế nhắc đến với sự kính trọng.

Không chỉ như một vị Bộ trưởng.

Không chỉ như một nhà khoa học.

Mà như một người thầy.

Một người thầy đã dạy bằng chính cuộc đời mình.

Nếu có thể hình dung về ông trong một khoảnh khắc, có lẽ đó sẽ là hình ảnh một người bác sĩ đứng giữa những năm tháng đầy khói lửa, trên tay không phải là vũ khí, mà là chiếc túi của người thầy thuốc; trước mặt không phải là một chiến tuyến được vẽ trên bản đồ, mà là những con người đang cần được chăm sóc.

Ông đi qua chiến tranh bằng một cách rất riêng.

Ông không trực tiếp tạo nên những chiến thắng trên chiến trường.

Nhưng ông góp phần giữ gìn sức khỏe của nhân dân.

Ông xây dựng nền y tế.

Ông đào tạo những người sẽ tiếp tục chữa bệnh cho đất nước.

Ông nghiên cứu những căn bệnh từng gieo rắc nỗi sợ hãi trong cộng đồng.

Và cuối cùng, ông trở về với miền Nam, nơi cuộc chiến vẫn đang diễn ra, để cống hiến những ngày cuối cùng của cuộc đời.

Một thời hoa lửa rồi cũng qua đi.

Nhưng những con người đã sống trong thời đại ấy bằng tất cả trách nhiệm và lòng yêu nước thì không bao giờ thực sự rời khỏi ký ức của dân tộc.

Tên tuổi Phạm Ngọc Thạch hôm nay được đặt cho những con đường, những cơ sở y tế, những trường học và một trường đại học y khoa. Những cái tên ấy không chỉ để tưởng nhớ một con người đã khuất. Chúng còn nhắc nhở các thế hệ hôm nay rằng phía sau những thành quả của nền y học hiện đại là biết bao công sức của những người đi trước.

Mỗi khi một người thầy thuốc khoác lên mình chiếc áo blouse trắng, bước vào phòng bệnh, đứng bên giường bệnh nhân và tận tâm cứu chữa, ở đâu đó trong truyền thống của ngành y Việt Nam vẫn có bóng dáng của những người thầy thuốc đi trước như Phạm Ngọc Thạch.

Mỗi khi một sinh viên y khoa ngồi dưới giảng đường, học về bệnh học, về cộng đồng, về trách nhiệm của người thầy thuốc, câu chuyện của ông vẫn còn giá trị.

Bởi nghề y không chỉ cần kiến thức.

Nghề y cần một trái tim.

Và một đất nước không chỉ cần những bác sĩ giỏi.

Đất nước cần những người biết dùng tài năng của mình để phụng sự nhân dân.

Phạm Ngọc Thạch đã sống như thế.

Ông đi qua một thời đại đầy biến động bằng trí tuệ của một nhà khoa học, trái tim của một người thầy thuốc và bản lĩnh của một người chiến sĩ cách mạng.

Ông đã từng đứng giữa thành phố Sài Gòn trước ngày độc lập, từng đi qua những năm tháng kháng chiến, từng sống giữa chiến khu, từng xây dựng nền y tế của miền Bắc, từng đứng đầu ngành y tế nước nhà và cuối cùng lại trở về miền Nam giữa lúc chiến tranh khốc liệt.

Con đường ấy không bằng phẳng.

Đó là một con đường đầy gian lao.

Nhưng chính những gian lao ấy đã làm nên một Phạm Ngọc Thạch được lịch sử ghi nhớ.

Có những người sống lâu để chứng kiến thành quả của mình.

Có những người ra đi khi công việc còn dang dở.

Phạm Ngọc Thạch thuộc về những người thứ hai.

Ông không kịp nhìn thấy ngày đất nước hoàn toàn thống nhất.

Không kịp chứng kiến những thành quả mà nền y tế Việt Nam sau này đạt được.

Nhưng những hạt giống ông gieo đã tiếp tục nảy mầm.

Những cán bộ ông đào tạo tiếp tục làm việc.

Những cơ sở ông đặt nền móng tiếp tục phát triển.

Những tư tưởng về một nền y tế vì nhân dân tiếp tục được truyền lại.

Và đó có lẽ là một trong những cách đẹp nhất để một con người sống mãi sau khi đã rời khỏi cuộc đời.

Một thời hoa lửa đã đi qua.

Nhưng khi nhìn lại, ta không chỉ thấy những mất mát, đau thương và khói lửa. Ta còn thấy những con người đã đứng lên từ chính những gian khó ấy, dùng trí tuệ và lòng can đảm để làm nên những điều có ích cho dân tộc.

Trong số những con người ấy có một bác sĩ đã dành cả đời mình cho bệnh nhân, cho khoa học, cho ngành y và cho đất nước.

Đó là Phạm Ngọc Thạch.

Một người từng có thể lựa chọn cuộc sống bình yên nhưng đã chọn con đường dấn thân.

Một người có thể chỉ chữa bệnh cho từng cá nhân nhưng đã chọn xây dựng cả một hệ thống chăm sóc sức khỏe cho nhân dân.

Một người có thể ở lại nơi an toàn nhưng đã chọn trở về với chiến trường trong những năm tháng cuối đời.

Và có lẽ, điều đẹp nhất trong câu chuyện về ông không nằm ở những danh hiệu cao quý được trao tặng sau này.

Điều đẹp nhất nằm ở cách ông đã sống.

Sống để chữa bệnh.

Sống để nghiên cứu.

Sống để đào tạo.

Sống để phục vụ.

Và cuối cùng, sống trọn vẹn với đất nước trong những năm tháng khó khăn nhất.

Người thầy thuốc ấy đã ra đi, nhưng ngọn lửa mà ông thắp lên vẫn còn cháy trong ngành y Việt Nam.

Ngọn lửa của lòng nhân ái.

Ngọn lửa của trí tuệ.

Ngọn lửa của trách nhiệm.

Và trên hết là ngọn lửa của một trái tim luôn hướng về nhân dân.

Đó chính là câu chuyện về một con người đã đi qua một thời hoa lửa bằng chiếc áo blouse trắng, bằng lòng yêu nước và bằng một cuộc đời không ngừng cống hiến.

Phạm Ngọc Thạch – một người thầy thuốc của nhân dân, một nhà khoa học của đất nước, một người chiến sĩ đã dành trọn cuộc đời mình cho sự sống và tương lai của dân tộc.