Phạm Ngọc Thạch - Người thầy thuốc dành trọn cuộc đời cho Tổ quốc

Người thầy thuốc dành trọn cuộc đời cho Tổ quốc

Có những con người đi qua lịch sử không chỉ bằng những chiến công vang dội, mà bằng cả một cuộc đời lặng thầm cống hiến. Họ để lại phía sau mình không phải những điều hào nhoáng, mà là những dấu chân trên con đường vì nhân dân, vì Tổ quốc. Trong dòng chảy của những năm tháng chiến tranh, hình ảnh bác sĩ Phạm Ngọc Thạch luôn khiến tôi xúc động bởi một cuộc đời mà ở đó, lý tưởng của người trí thức đã hòa làm một với trách nhiệm của người thầy thuốc và tình yêu sâu nặng dành cho đất nước.

Phạm Ngọc Thạch sinh năm 1909 tại Sài Gòn. Ông được đào tạo y khoa tại Pháp, có điều kiện sống và làm việc trong môi trường mà một người trí thức có thể lựa chọn cho mình một cuộc đời đủ đầy, bình yên. Nhưng khi đất nước đứng trước những biến động lớn của lịch sử, ông đã lựa chọn con đường trở về với nhân dân.

Đó là một sự lựa chọn không dễ dàng.

Bởi phía trước ông không phải là một phòng khám tiện nghi, một cuộc sống ổn định hay những danh vọng cá nhân. Phía trước là chiến tranh, là bệnh tật, là những vùng đất thiếu thốn thuốc men, là những người dân đang cần được cứu chữa. Và ông đã chọn đứng về phía họ.

Trong những năm kháng chiến, người bác sĩ ấy không chỉ làm công việc chữa bệnh theo nghĩa thông thường. Ông tham gia xây dựng nền y tế cách mạng, góp phần đặt những viên gạch đầu tiên cho một nền y tế phục vụ nhân dân. Đối với ông, cứu chữa một con người cũng là góp phần bảo vệ sức mạnh của cả dân tộc.

Tôi đặc biệt ấn tượng với hình ảnh người thầy thuốc trong những năm tháng gian khổ ấy. Giữa chiến tranh, ranh giới giữa sự sống và cái chết đôi khi chỉ cách nhau trong gang tấc. Một viên thuốc thiếu, một dụng cụ y tế không đủ, một căn bệnh không được kiểm soát cũng có thể cướp đi sinh mạng của con người. Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, những người làm công tác y tế lại càng phải kiên cường.

Phạm Ngọc Thạch đã dành tâm huyết lớn cho việc phòng, chống bệnh lao – một căn bệnh từng gây ra biết bao đau khổ cho người dân. Ông không chỉ quan tâm đến việc điều trị mà còn chú trọng xây dựng một hệ thống phòng, chống lao có tổ chức, đặt nền móng cho công tác chống lao ở Việt Nam.

Đằng sau những thành tựu ấy là biết bao ngày tháng làm việc không mệt mỏi.

Có lẽ điều khiến tôi khâm phục nhất ở ông không nằm ở những chức vụ ông từng đảm nhiệm, mà ở cách ông nhìn nghề y. Với ông, người thầy thuốc trước hết phải thuộc về nhân dân. Y đức không phải là một khẩu hiệu, mà phải được thể hiện bằng hành động cụ thể: đến với người bệnh, chia sẻ nỗi đau của họ và tận tâm cứu chữa trong bất cứ hoàn cảnh nào.

Những năm tháng chiến tranh càng làm nổi bật phẩm chất ấy.

Năm 1968, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ đang diễn ra vô cùng ác liệt, Phạm Ngọc Thạch vào chiến trường miền Nam với mong muốn trực tiếp tham gia công tác chăm sóc sức khỏe cho đồng bào và chiến sĩ. Ông biết chiến trường là nơi hiểm nguy, nhưng người thầy thuốc ấy vẫn đi.

Và rồi, tại chiến trường, ông đã hy sinh.

Sự ra đi của Phạm Ngọc Thạch khiến tôi nghĩ rất nhiều về hai chữ “hoa lửa”.

“Hoa” là tuổi trẻ, là những năm tháng đẹp nhất của một đời người. “Lửa” là chiến tranh, là thử thách, là lý tưởng và lòng yêu nước. Có những thế hệ đã sống giữa “hoa” và “lửa” như thế: tuổi trẻ của họ không chỉ có ước mơ cho riêng mình, mà còn có một ước mơ lớn hơn – đó là ngày đất nước được hòa bình.

Phạm Ngọc Thạch là một trong những con người như vậy.

Ông có thể đã chọn một cuộc đời khác. Nhưng ông đã chọn cống hiến. Ông có thể ở lại nơi bình yên, nhưng ông đã đến những nơi gian khổ nhất. Ông có thể chỉ làm một người bác sĩ chữa bệnh, nhưng ông đã trở thành một người chiến sĩ trên mặt trận y tế.

Điều đó khiến câu chuyện về ông không chỉ thuộc về quá khứ.

Hôm nay, khi đất nước đã hòa bình, khi bệnh viện có máy móc hiện đại, khi người bệnh có nhiều cơ hội được điều trị hơn, chúng ta càng hiểu giá trị của những thế hệ đã đặt nền móng cho ngành y tế Việt Nam. Những gì họ để lại không chỉ là công trình, là bệnh viện hay những thành tựu chuyên môn, mà còn là một bài học về trách nhiệm của con người đối với cộng đồng.

Tôi nghĩ rằng, điều đẹp nhất của một cuộc đời không phải là mình đã có được bao nhiêu, mà là mình đã trao đi được bao nhiêu.

Phạm Ngọc Thạch đã trao đi kiến thức, tuổi trẻ, sức lực và cuối cùng là cả mạng sống của mình cho đất nước. Ông ra đi giữa những năm tháng chiến tranh, nhưng lý tưởng mà ông theo đuổi vẫn còn ở lại.

Mỗi khi nhắc đến tên ông, tôi không chỉ nghĩ đến một vị bác sĩ, một nhà hoạt động y tế hay một người cán bộ. Tôi nghĩ đến một con người đã biến nghề nghiệp của mình thành một con đường phụng sự Tổ quốc.

Thời gian có thể làm những dấu chân trên chiến trường phai mờ. Nhưng những con người đã sống và hy sinh vì nhân dân thì không dễ bị lãng quên.

Bởi họ chính là những người đã làm nên một phần vẻ đẹp của “thời hoa lửa”.

Và câu chuyện về Phạm Ngọc Thạch nhắc tôi hiểu rằng: yêu nước không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao. Đôi khi, yêu nước là đem kiến thức của mình cứu một người bệnh, đem sức lực của mình giúp một cộng đồng, và khi Tổ quốc cần, dám đặt lợi ích của đất nước lên trên sự bình yên của bản thân.

Đó là một cuộc đời đáng kính.

Một cuộc đời đã sống trọn với lời thề của người thầy thuốc, với trách nhiệm của người trí thức và với tình yêu dành cho quê hương, đất nước.

Phạm Ngọc Thạch đã đi qua “thời hoa lửa” bằng cả trái tim của một người thầy thuốc – và để lại cho các thế hệ hôm nay một ngọn lửa không bao giờ tắt: ngọn lửa của lý tưởng, lòng nhân ái và sự cống hiến.