PHẠM NGỌC THẠCH – NGƯỜI THẦY THUỐC DÀNH TRỌN CUỘC ĐỜI VÌ NHÂN DÂN
Trong lịch sử nền y học cách mạng Việt Nam, Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch (1909–1968) là một tên tuổi đặc biệt. Ông vừa là nhà khoa học, nhà tổ chức y tế xuất sắc, vừa là chiến sĩ cách mạng, Bộ trưởng Bộ Y tế đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch sinh ngày 7/5/1909. Ông theo học Trường Đại học Y Hà Nội, sau đó sang Pháp tiếp tục học tập và nghiên cứu về bệnh lao. Sau khi trở về nước, ông trở thành một trong những bác sĩ chuyên sâu về lao và bệnh phổi hàng đầu thời bấy giờ. Không chỉ hành nghề y, ông còn tích cực tham gia các hoạt động yêu nước, chữa bệnh và giúp đỡ nhiều cán bộ cách mạng.
Trong những ngày chuẩn bị cho Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Phạm Ngọc Thạch là một trong những người lãnh đạo phong trào Thanh niên Tiền phong ở Nam Bộ, tập hợp đông đảo thanh niên tham gia đấu tranh giành chính quyền. Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, ông được giao đảm nhiệm chức vụ Bộ trưởng Bộ Y tế trong Chính phủ lâm thời. Sau này, ông tiếp tục giữ nhiều trọng trách trong chính quyền cách mạng và trở lại đảm nhiệm chức Bộ trưởng Bộ Y tế từ năm 1958.
Trên cương vị người đứng đầu ngành y tế, Phạm Ngọc Thạch đặc biệt coi trọng y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân. Ông chủ trương xây dựng mạng lưới y tế từ Trung ương xuống tận cơ sở, phát triển y tế nông thôn, đẩy mạnh vệ sinh phòng bệnh, tiêm chủng và phòng chống dịch. Những tư tưởng như kết hợp phòng bệnh với chữa bệnh, kết hợp y học hiện đại với y học cổ truyền và đưa y tế đến gần người dân vẫn có giá trị đối với ngành y tế Việt Nam ngày nay.
Đặc biệt, tên tuổi Phạm Ngọc Thạch gắn liền với sự nghiệp phòng, chống bệnh lao. Ngày 24/6/1957, Viện Chống lao Trung ương được thành lập và ông trở thành Viện trưởng đầu tiên. Ông cùng các cộng sự tiến hành nhiều nghiên cứu về bệnh lao, trong đó có nghiên cứu về vắc-xin BCG chết, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công tác phòng lao trong hoàn cảnh Việt Nam lúc bấy giờ.
Không chỉ ngồi ở phòng làm việc hay phòng nghiên cứu, Phạm Ngọc Thạch luôn muốn trực tiếp đến những nơi khó khăn nhất. Năm 1968, khi đang giữ chức Bộ trưởng Bộ Y tế, ông vào chiến trường miền Nam để nghiên cứu tình hình bệnh tật và trực tiếp chỉ đạo công tác y tế phục vụ chiến đấu. Ngày 7/11/1968, ông hy sinh tại chiến trường miền Nam. Sự ra đi của ông là một tổn thất lớn đối với ngành y tế và đất nước.
Với những đóng góp đặc biệt, năm 1958, Phạm Ngọc Thạch được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lao động và được tặng Huân chương Lao động hạng Nhất. Năm 1996, Nhà nước truy tặng ông Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ cho những công trình nghiên cứu về phòng, chống bệnh lao và xây dựng nền y tế nhân dân.
Ngày nay, tên Phạm Ngọc Thạch được đặt cho nhiều bệnh viện, trường học và đường phố trên cả nước. Nhưng di sản lớn nhất ông để lại không chỉ nằm ở những công trình khoa học, mà còn ở hình ảnh một người thầy thuốc lấy sức khỏe và tính mạng của nhân dân làm mục tiêu cao nhất của nghề nghiệp.
Cuộc đời Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch là tấm gương sáng về y đức, trí tuệ, lòng yêu nước và tinh thần tận tụy vì nhân dân. Từ phòng khám, phòng nghiên cứu cho đến chiến trường, ông đã dành trọn cuộc đời mình cho một lý tưởng giản dị nhưng cao đẹp: đem y học phục vụ nhân dân và phục vụ Tổ quốc.



