PHẠM NGỌC THẠCH: VỊ BÁC SĨ TỪ BỎ DANH VỌNG PARIS ĐỂ TRỞ THÀNH "ANH HÙNG ÁO TRẮNG" GIỮA CHIẾN TRƯỜNG

Tiếp tục mạch bài viết về những trí thức yêu nước đã từ bỏ danh vọng để dấn thân vào cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, tôi xin gửi tới bạn hai bài báo về các nhân vật lịch sử có thật: một vị giáo sư y khoa danh tiếng và một nhà ngôn ngữ học đã gắn bó đời mình với chiến khu.

Trong lịch sử ngành y tế Việt Nam, Giáo sư, Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch không chỉ là một nhà khoa học lỗi lạc mà còn là một nhân chứng lịch sử về sự hy sinh vô bờ bến của tầng lớp trí thức yêu nước. Từng là một bác sĩ danh tiếng lẫy lừng tại Pháp với tương lai vô cùng rạng rỡ, ông đã chọn con đường trở về, dấn thân vào những nơi khốc liệt nhất của chiến trường miền Nam để cứu chữa cho đồng bào và chiến sĩ.

Phạm Ngọc Thạch sinh năm 1909 tại Quy Nhơn, trong một gia đình trí thức nho học. Sau khi tốt nghiệp bác sĩ tại Paris vào năm 1934, ông trở về Sài Gòn mở phòng mạch riêng và nhanh chóng trở thành bác sĩ tư của nhiều nhân vật quyền thế. Tuy nhiên, đằng sau vỏ bọc của một bác sĩ giàu sang là một tâm hồn cháy bỏng khát vọng tự do. Ông tham gia Đảng Cộng sản từ rất sớm và là người lãnh đạo phong trào Thanh niên Tiền phong sôi nổi tại Nam Bộ.

Phóng viên: Thưa những nhân chứng từng làm việc cùng bác sĩ Phạm Ngọc Thạch tại chiến khu, điều gì đã thôi thúc một con người đang ở đỉnh cao vinh quang và tiền bạc lại chấp nhận cuộc sống gian khổ, thiếu thốn nơi rừng sâu?

Nhân chứng: Bác sĩ Thạch luôn nói rằng: "Một người bác sĩ giỏi trước hết phải là một người yêu nước". Ông không thể ngồi yên trong phòng mạch máy lạnh khi đồng bào mình đang rên siết dưới gót giày xâm lược. Khi ra chiến khu, ông sống giản dị lạ thường. Hình ảnh vị giáo sư mặc bộ quần áo bà ba, đi dép cao su, vai đeo túi thuốc lặn lội qua các vùng sình lầy ở Đồng Tháp Mười để cứu chữa cho thương binh đã trở thành biểu tượng của sự tận tụy. Ông không chỉ điều trị bằng y thuật mà còn bằng tình yêu thương bao la của một người anh, người cha.

Sự đóng góp lớn nhất của Phạm Ngọc Thạch là việc xây dựng hệ thống y tế nhân dân và quân y ngay trong lòng chiến trường. Ông đã nghiên cứu và ứng dụng nhiều phương pháp phòng chống bệnh lao và các dịch bệnh thời chiến trong điều kiện vô cùng thiếu thốn về thuốc men.

Phóng viên: Khoảnh khắc hy sinh của bác sĩ Phạm Ngọc Thạch tại chiến trường miền Đông đã để lại niềm tiếc thương như thế nào đối với quân và dân ta lúc bấy giờ?

Nhân chứng: Ngày 7/11/1968, giữa lúc chiến sự ác liệt tại Tây Ninh, bác sĩ Phạm Ngọc Thạch đã hy sinh sau một cơn sốt ác tính kết hợp với sức khỏe suy kiệt vì làm việc quá sức. Tin ông mất khiến cả chiến khu bàng hoàng. Bác Hồ và Bộ Chính trị đã vô cùng đau xót trước sự mất mát của một trí thức lớn, một người con ưu tú của dân tộc. Ông hy sinh khi trên tay vẫn còn cầm bản kế hoạch về việc phát triển mạng lưới y tế cơ sở. Cuộc đời ông là minh chứng hùng hồn cho việc: Trí thức Việt Nam khi đã chọn đứng về phía nhân dân thì sự hy sinh của họ là vô giá.