PHẠM NGỌC THẢO

Tháng Tám năm 1945, Phạm Ngọc Thảo tham gia cướp chính quyền tại Sài Gòn và ngay khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược Nam Bộ, ông tuyên bố hủy bỏ quốc tịch Pháp để lên đường tham gia kháng chiến. Đầu năm 1946, ông được tổ chức cử ra miền Bắc học Khóa I Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn (nay là Trường Sĩ quan Lục quân I), sau khi tốt nghiệp lại trở về miền Nam hoạt động tại các địa bàn Khu 8 và Khu 9. Cuối năm 1947, trên cương vị Trưởng phòng Mật vụ Nam Bộ, ông nhanh chóng thống nhất các lực lượng tình báo trong khu vực; đến năm 1949, được điều làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 410 chủ lực Khu 9, lập nhiều chiến công quan trọng, góp phần mở rộng vùng giải phóng. Sau Hiệp định Genève năm 1954, thực hiện chỉ thị trực tiếp của đồng chí Lê Duẩn, Phạm Ngọc Thảo ở lại miền Nam, thâm nhập vào hàng ngũ cấp cao của chính quyền Sài Gòn để thực hiện nhiệm vụ tình báo chiến lược đặc biệt với mục tiêu thống nhất đất nước – một nhiệm vụ chưa từng có tiền lệ trong lịch sử cách mạng Việt Nam, như cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt từng nhận định. Không thiên về thu thập tin tức đơn thuần, Đại tá Phạm Ngọc Thảo chủ yếu tiến hành “tình báo hành động”, trực tiếp gây rối loạn nội bộ địch, làm thất bại các âm mưu, kế hoạch của chúng, đồng thời bảo vệ lực lượng cách mạng và trực tiếp đánh địch. Để hoàn thành nhiệm vụ, ông dựa vào xuất thân trong một gia đình trí thức Công giáo, tạo quan hệ thân cận với gia đình họ Ngô, từng bước xây dựng vị thế và độ tin cậy cao trong bộ máy chính quyền Sài Gòn. Trong thời gian làm tỉnh trưởng Kiến Hòa, ông cung cấp nhiều tài liệu quan trọng về các cuộc hành quân của địch, giảm thiểu tổn thất cho ta, đồng thời cho thả hơn 2.000 tù chính trị dưới danh nghĩa thực hiện chính sách “thân dân”, tạo điều kiện cho họ tiếp tục hoạt động cách mạng. Năm 1965, dù bị truy bắt gắt gao và đối mặt với cái chết cận kề, Phạm Ngọc Thảo vẫn kiên quyết không rời bỏ nhiệm vụ; khi rơi vào tay địch, ông bị tra tấn dã man đến hy sinh nhưng vẫn giữ trọn khí tiết, không để lộ thân phận là nhà tình báo chiến lược, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông được truy phong quân hàm Đại tá, công nhận là liệt sĩ, truy tặng nhiều huân chương cao quý và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành biểu tượng của sự hy sinh thầm lặng, kiên trung vì độc lập, thống nhất của Tổ quốc.

Nguồn: Báo Quân đội nhân dân