Phạm Ngũ Lão: Hào khí đời Trần từ làng Phù Ủng

Phạm Ngũ Lão sinh tại làng Phù Ủng, huyện Ân Thi, Hưng Yên, vào cuối thế kỷ XIII – giai đoạn đất nước chuẩn bị bước vào chiến tranh chống Nguyên – Mông. Thuở nhỏ, ông nổi tiếng chăm chỉ, vừa đan sọt, vừa suy ngẫm chuyện binh pháp. Truyền thuyết kể rằng một lần ông mải nghĩ việc trận mạc đến mức bị giáo đâm vào đùi mà vẫn không hay. Hưng Đạo Vương nghe chuyện cảm phục, thu nhận ông vào quân đội, mở ra hành trình của một trong những danh tướng kiệt xuất nhất triều Trần. Trong các cuộc kháng chiến chống Nguyên lần thứ hai và ba, ông lập công lớn ở trận Vân Đồn, Bạch Đằng, góp phần đánh bại đội quân hùng mạnh nhất thế giới thời bấy giờ. Bài thơ “Thuật hoài” của ông trở thành biểu tượng cho chí làm trai và lý tưởng phò vua giúp nước. Dù lập nhiều chiến công, ông vẫn sống giản dị, không màng danh lợi. Khi mất, triều đình và dân chúng đều thương tiếc, phong ông làm Uy Viễn Đại Vương. Đền Phù Ủng được lập để tưởng niệm, và lễ hội truyền thống vẫn được người dân Hưng Yên trân trọng duy trì. Phạm Ngũ Lão không chỉ là niềm tự hào của Hưng Yên mà còn là biểu tượng của hào khí Đông A – sức mạnh bất diệt của dân tộc Việt Nam thời Trần.