Phạm Ngũ Lão – Từ Chàng Đan Sọt Vệ Đường Đến Bậc Điện Súy Thượng Tướng Quân

Phạm Ngũ Lão – Từ Chàng Đan Sọt Vệ Đường Đến Bậc Điện Súy Thượng Tướng Quân

​Lịch sử phong kiến Việt Nam từng sản sinh ra không ít những bậc kỳ tài xuất chúng, nhưng hiếm có vị tướng nào xuất thân từ chốn ruộng đồng chân lấm tay bùn lại vươn lên thành một huyền thoại quân sự lẫy lừng như Điện súy Thượng tướng quân Phạm Ngũ Lão (1255–1320).

​Không chỉ là cánh tay đắc lực phò tá Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, ông còn là hiện thân sáng ngời của hào khí Đông A – thứ khí phách hiên ngang, quyết chiến quyết thắng đã làm chấn động cả đế chế Mông - Nguyên hùng mạnh bậc nhất thế giới lúc bấy giờ.

​1. Cơ Duyên Định Mệnh Và Xuất Thân Hy Hữu

​Câu chuyện về Phạm Ngũ Lão bắt đầu từ một giai thoại bất hủ bên lề đường làng Phù Ủng (Hưng Yên).

​Khi Hưng Đạo Vương cùng đoàn đại binh đi qua, một thanh niên áo vải đang ngồi đan sọt hoàn toàn phớt lờ tiếng quát tháo dẹp đường. Thậm chí, khi lính hầu dùng giáo đâm thủng đùi khiến máu chảy đầm đìa, chàng thanh niên ấy vẫn điềm nhiên ngồi đan, không hề nhúc nhích.

​Khi được hỏi tới, người thanh niên ấy khái quát: "Tôi ngồi đây đan sọt, nhưng bụng lo nước nhà, óc mải nghĩ kế đánh giặc, nên không biết đại quân đi qua".

​Nhận ra đây là một khối óc lớn, một khí chất phi thường, Trần Hưng Đạo không hề trách phạt mà lập tức sai người băng bó, đưa về kinh thành tiến cử cho triều đình. Từ một anh nông dân nghèo, Phạm Ngũ Lão chính thức bước vũ đài chính trị, trở thành môn khách tri kỷ và sau này là con rể quý của Hưng Đạo Vương.

​2. Những Thành Tích Chiến Sĩ Hào Hùng

​Dưới sự dìu dắt của Quốc công Tiết chế, Phạm Ngũ Lão nhanh chóng trở thành một danh tướng bách chiến bách thắng qua hai cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ hai (1285) và lần thứ ba (1288):

​Đập tan binh thuyền giặc tại Chương Dương - Hàm Tử (1285): Ông cùng Thượng tướng Trần Quang Khải trực tiếp tham gia những mũi tiến công chủ lực, quét sạch lực lượng địch chiếm đóng tại kinh thành Thăng Long.

​Chặn đứng đường rút lui của địch tại Vạn Kiếp: Được giao thống lĩnh 3 vạn quân mai phục, ông đánh tan cánh quân địch, tiêu diệt hai phó tướng sừng sỏ là Lý Quán và Lý Hằng, bóp nghẹt đường tháo chạy của quân xâm lược về phương Bắc.

​Phục kích chiến lược trên sông Bạch Đằng (1288): Ông cùng các tướng nhà Trần bày trận mai phục quy mô lớn, góp phần bắt sống các tướng sừng sỏ của giặc như Phàn Tiếp, Áo Lỗ Xích, Ô Mã Nhi, đồng thời trực tiếp truy kích cánh quân Thoát Hoan trên đường bộ, khiến giặc khiếp vía kinh hồn.

​Giữ vững biên cương: Không chỉ giỏi chống ngoại xâm, ông còn nhiều lần cầm quân dẹp loạn biên giới phía Nam (Chiêm Thành, Ai Lao), giữ cho bờ cõi Đại Việt được bình yên vững chắc.

Điểm Khác Biệt Làm Nên Thương Hiệu "Phạm Điện Súy"

​Nếu như Trần Hưng Đạo đứng ở tầm vóc của một bộ óc chiến lược vĩ đại điều phối toàn cục, và Trần Khánh Dư mang phong thái của một vị tướng biển sắc sảo, kiêu bạc, thì Phạm Ngũ Lão lại đại diện cho sự hài hòa tuyệt đối giữa văn và võ, giữa kỷ luật thép và tình quân dân thắm thiết:

​Đội quân "phụ tử": Sách sử ghi chép rằng quân do Phạm Ngũ Lão chỉ huy đối đãi với nhau như ruột thịt trong nhà, "trên dưới một lòng như cha con". Ông không bao giờ đứng trên cao ra lệnh mà luôn cùng binh lính chịu đóu rét, hiểm nguy. Vì vậy, quân của ông đi đến đâu là "đánh đến đấy không ai địch nổi".

​Văn võ song toàn: Dù xuất thân nhà nông và nắm giữ chức vụ võ quan cao nhất (Điện súy Thượng tướng quân), ông lại vô cùng yêu thích sách vở và thơ ca. Bài thơ Thuật hoài với câu thơ hào sảng "Hoành sóc giang sơn cáp kỷ thu / Ba quân hùng khí át sao Ngưu" đã khắc họa trọn vẹn tư thế chống giáo ngang trời bảo vệ non sông – một biểu tượng đẹp đến nao lòng của người tráng sĩ thời Trần.

​Chính nhờ những cống hiến vĩ đại và nhân cách cao đẹp ấy, khi Phạm Ngũ Lão qua đời vào năm 1320, vua Trần đã phải ngậm ngùi nghỉ chầu đến 5 ngày – một ân điển vô cùng đặc biệt mà ngay cả giới quý tộc tông thất nhà Trần đương thời cũng hiếm ai có được.

#phamngulao #lichsuvietnam #tinhhoadantoc