PHẠM NGŨ LÃO: VỊ TƯỚNG ÁO VẢI XUẤT THÂN TỪ NHÂN DÂN CỦA TRIỀU TRẦN

Phạm Ngũ Lão (1255–1320) là danh tướng kiệt xuất thời Trần, xuất thân bình dân nhưng nhờ tài năng được Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn trọng dụng và trở thành một trong những tướng lĩnh nổi bật của nhà Trần.

Theo giai thoại, khi đoàn quân của Trần Quốc Tuấn đi qua làng Phù Ủng, Phạm Ngũ Lão đang ngồi đan sọt, mải suy nghĩ việc nước đến mức không biết giáo đâm vào đùi. Nhận thấy ông có tài, Trần Quốc Tuấn đưa về kinh, cho học tập và rèn luyện binh pháp.

Trong các cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông năm 1285 và 1288, Phạm Ngũ Lão lập nhiều chiến công, góp phần vào thắng lợi tại Tây Kết, Chương Dương, Nội Bàng và Bạch Đằng. Sau chiến tranh, ông nhiều lần được giao chỉ huy quân đội chống các cuộc xâm phạm từ phía Tây và phía Nam.

Không chỉ giỏi võ nghệ, Phạm Ngũ Lão còn có học vấn và tâm hồn thi sĩ. Bài thơ Thuật hoài (Tỏ lòng) thể hiện chí làm trai, khát vọng lập công và tinh thần yêu nước của con người thời Trần.

Năm 1320, Phạm Ngũ Lão qua đời, hưởng thọ 65 tuổi. Vua Trần Minh Tông cho nghỉ chầu ba ngày để bày tỏ lòng thương tiếc. Ông được lịch sử ghi nhận là một vị tướng văn võ song toàn, có nhiều đóng góp cho đất nước thời Trần.