Phạm Thanh Ngân – Phi công Anh hùng và vị tướng của Không quân Việt Nam
Thượng tướng Phạm Thanh Ngân (sinh năm 1939) là một trong những phi công chiến đấu xuất sắc của Không quân nhân dân Việt Nam. Ông từng trực tiếp bắn rơi 8 máy bay Mỹ, chỉ huy biên đội bắn rơi thêm 8 máy bay khác và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1969. Sau chiến tranh, ông tiếp tục trưởng thành qua nhiều cương vị chỉ huy, từng là Tư lệnh Quân chủng Không quân, Ủy viên Bộ Chính trị và Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.
Tuổi trẻ và bước vào quân ngũ
Phạm Thanh Ngân sinh ngày 18/4/1939 tại xã Lương Phú, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên. Ông tham gia hoạt động Đoàn Thanh niên tại địa phương từ năm 1957.
Ngày 21/3/1959, ông nhập ngũ, ban đầu là chiến sĩ trinh sát rồi trở thành Tiểu đội trưởng thuộc Sư đoàn 351 Pháo binh.
Ban đầu ông có nguyện vọng gắn bó với lực lượng pháo binh. Tuy nhiên, một bước ngoặt đã đưa ông đến với bầu trời: trong đợt tuyển chọn phi công năm 1961, ông trúng tuyển và được đưa đi đào tạo.
Trở thành phi công MiG
Tháng 10/1961, Phạm Thanh Ngân được cử sang Liên Xô học lái máy bay MiG-17. Sau khi hoàn thành khóa học, tháng 10/1964 ông trở về nước và trở thành phi công lái MiG-17 thuộc Trung đoàn Không quân 921.
Năm 1965, ông tiếp tục được cử sang Liên Xô học chuyển loại lái MiG-21, một loại máy bay chiến đấu hiện đại thời bấy giờ.
Tháng 6/1966, ông trở về nước và bắt đầu trực tiếp tham gia chiến đấu trong đội hình Không quân nhân dân Việt Nam.
Phi công “át chủ bài”
Trong giai đoạn 1966–1968, Phạm Thanh Ngân đã nhiều lần xuất kích chiến đấu.
Ông trực tiếp bắn rơi 8 máy bay của Không quân Hoa Kỳ, gồm các loại F-4, F-105, RF-101, F-102 và một máy bay không người lái; đồng thời chỉ huy biên đội bắn rơi thêm 8 máy bay đối phương.
Với thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 18/6/1969, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông cũng là một trong những phi công Việt Nam được công nhận là “Át chủ bài” (Ace) với thành tích từ 5 chiến công trên không trở lên.
Đáng chú ý, trong quá trình chiến đấu, ông đã xuất kích hơn 100 lần, thể hiện bản lĩnh, khả năng xử trí nhanh và tinh thần chiến đấu cao của một phi công tiêm kích.
Trưởng thành trong công tác chỉ huy
Sau những năm trực tiếp chiến đấu, Phạm Thanh Ngân tiếp tục được đào tạo và đảm nhiệm nhiều vị trí chỉ huy trong Quân chủng Không quân.
Từ năm 1979 đến 1982, ông giữ chức Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 371. Sau đó, ông tiếp tục học tập tại các học viện quân sự và từng bước đảm nhiệm các vị trí quan trọng trong công tác tham mưu, chỉ huy của Quân chủng.
Năm 1989, ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh kiêm Bí thư Đảng ủy Quân chủng Không quân. Ông giữ cương vị Tư lệnh trong nhiều năm, góp phần xây dựng lực lượng Không quân trong thời kỳ đất nước đã hòa bình và bước vào giai đoạn đổi mới.
Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị
Năm 1996, Phạm Thanh Ngân được phân công làm Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị.
Tháng 12/1997, ông được bầu vào Bộ Chính trị khóa VIII. Từ năm 1998 đến năm 2001, ông giữ chức Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Năm 1999, ông được thăng quân hàm Thượng tướng.
Trên cương vị Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, ông phụ trách công tác Đảng, công tác chính trị trong toàn quân, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị.
Một cuộc đời gắn với bầu trời và quân đội
Điểm đặc biệt trong cuộc đời Phạm Thanh Ngân là quá trình trưởng thành từ một chiến sĩ trinh sát, trở thành phi công MiG-21, rồi một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Tư lệnh Quân chủng Không quân và cuối cùng đảm nhiệm cương vị Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị.
Ông không chỉ có thành tích nổi bật trong chiến đấu mà còn có quá trình lâu dài tham gia xây dựng, chỉ huy và phát triển lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam.
Những phần thưởng cao quý
Trong quá trình hoạt động cách mạng, Phạm Thanh Ngân được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Độc lập hạng Nhất, hai Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Kháng chiến hạng Nhì cùng nhiều phần thưởng khác.
Năm 2002, ông nghỉ hưu sau hơn bốn thập niên phục vụ trong quân đội.
Dấu ấn của Thượng tướng Phạm Thanh Ngân
Phạm Thanh Ngân là một trong những phi công chiến đấu tiêu biểu của Không quân nhân dân Việt Nam. Từ một chiến sĩ trinh sát, ông trở thành phi công MiG-17, MiG-21 và trực tiếp tham gia hơn 100 lần xuất kích, bắn rơi 8 máy bay đối phương và chỉ huy đồng đội lập thêm nhiều chiến công. Được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1969, ông tiếp tục trưởng thành qua các cương vị chỉ huy, trở thành Tư lệnh Quân chủng Không quân, Ủy viên Bộ Chính trị và Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Cuộc đời ông là một dấu ấn nổi bật của thế hệ phi công trưởng thành trong chiến tranh, đồng thời tiếp tục đóng góp cho sự nghiệp xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam trong thời kỳ hòa bình.
