Phạm Thanh Tâm
Phạm Thanh Tâm (sinh 15/5/1932, mất 30/5/2019), bút danh Huỳnh Biếc, là một nhà báo-họa sĩ chiến trường nổi tiếng của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ông ghi lại ký ức chiến tranh qua những trang nhật ký và hơn 30 bức ký họa – đặc biệt là trong Chiến dịch Điện Biên Phủ – từ “giữa chiến hào, bom đạn” đến tình đồng đội, tình người. Tác phẩm Ký họa trong chiến hào (do Nhà xuất bản Kim Đồng phát hành) là một di sản đầy cảm xúc, vừa là tư liệu lịch sử, vừa là lời kể chân thực của một người chiến sĩ-cây c
Phạm Thanh Tâm sinh ngày 15/5/1932 tại Hải Phòng, nhưng quê gốc ở Nam Định. Wikipedia+2https://baomoi.com+2 Từ nhỏ, ông đã mang trong mình tinh thần cách mạng – cha mẹ ông tham gia Việt Minh – và sớm rèn luyện năng khiếu hội họa. Wikipedia
Khi còn rất trẻ, ông gia nhập bộ đội, trở thành phóng viên chiến trường đồng thời là họa sĩ. https://baomoi.com+2congluan.vn+2 Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954), ông công tác tại báo Quyết Thắng, thuộc Đại đoàn pháo binh 351, đồng thời vẽ ký họa trong chiến hào. THE VOICE OF VIETNAM+1
Ông viết nhật ký trực tiếp trong chiến hào, qua ba phần: “Đường ra trận”, “Trong chiến hào”, và “Về hậu phương”. Báo Nhân Dân điện tử Những trang nhật ký ấy không chỉ ghi lại diễn biến chiến đấu, mà còn chứa đựng cảm xúc rất sâu: lo lắng, hy vọng, tình đồng chí, và cả những khoảnh khắc bình dị giữa bom đạn. Báo Nhân Dân điện tử+2THE VOICE OF VIETNAM+2
Bên cạnh lời viết, ông vẽ hơn 30 bức ký họa — miêu tả chân dung người lính, cảnh chia tay, thương binh, niềm vui nhỏ nhoi bên bờ suối sau mỗi trận đánh khốc liệt. Báo Nhân Dân điện tử Những hình ảnh này rất sống động, vừa tài hoa, vừa giản dị, và trở thành chứng tích cảm động của một thời hoa lửa. Báo Người Lao Động Online+1
Ông giữ cuốn nhật ký suốt nhiều năm sau chiến tranh; bản chép tay đã được lưu lại và sau này được xuất bản quốc tế. congluan.vn Năm 2005, nhà xuất bản Asia Ink phát hành bản tiếng Anh với tên Drawing Under Fire: War Diary of a Young Vietnamese Artist. https://baomoi.com Vào năm 2024, nhân kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, Nhà xuất bản Kim Đồng đưa “Ký họa trong chiến hào” trở lại với bạn đọc Việt Nam. Báo Thanh Niên+2congluan.vn+2
Sau chiến tranh, ông tiếp tục công tác trong Quân đội, giữ quân hàm Đại tá. https://baomoi.com Tác phẩm của ông được lưu giữ trong nhiều bảo tàng: như Bảo tàng Mỹ thuật TP. HCM, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, … Báo Người Lao Động Online+1
Trong những dòng cuối cùng của nhật ký, ông viết:
“Trong chiến tranh có tình yêu và thù hận. Chiến tranh là vậy. Nhưng hận thù không đủ thắng một cuộc chiến. Chúng tôi đã có một tình yêu lớn lao, tình yêu nước và tình yêu dành cho nhau … mang theo mình suốt cuộc đời.” https://baomoi.com
Phạm Thanh Tâm qua đời ngày 30/5/2019 tại TP. Hồ Chí Minh. Wikipedia Nhưng những trang ký họa và lời nhật ký của ông vẫn mãi là tiếng nói sống động của quá khứ — nhắc nhở chúng ta về những ngày gian khổ, nhưng cũng đầy niềm tin và tình người.
