PHẠM THỊ BAY , NỮ ANH HÙNG 2 LẦN DỰNG ĐỀN THỜ BÁC HỒ
Bà Phạm Thị Bay (tên thường gọi là Ba Bay) là một nhân chứng sống vĩ đại của vùng đất cực Nam Tổ quốc. Sinh ra trong một gia đình nghèo giàu truyền thống cách mạng tại xã Hưng Mỹ, Cà Mau, bà đã sớm giác ngộ và tham gia kháng chiến từ năm 16 tuổi. Trải qua những năm tháng chiến tranh khốc liệt nhất, bà từng giữ những chức vụ quan trọng như Phó bí thư xã Hưng Mỹ và Bí thư xã Tân Hưng Đông. Với bản lĩnh kiên cường và ý chí thép, bà Ba Bay không chỉ là một người chỉ huy quân sự dũng cảm mà còn là biểu tượng của lòng trung thành vô hạn đối với Đảng và Bác Hồ.
Năm 1969, giữa lúc chiến tranh đang ở giai đoạn ác liệt nhất, tin Chủ tịch Hồ Chí Trong hoàn cảnh bị quân địch kìm kẹp gắt gao, bà Ba Bay khi đó là Phó bí thư xã đã đưa ra một quyết định táo bạo: dựng đền thờ Bác ngay giữa vùng địch kiểm soát. Công việc diễn ra bí mật tuyệt đối tại ngã ba Đầu Sấu; người dân góp công, góp của, chỉ trong 10 ngày, một ngôi đền bằng cây lá đơn sơ nhưng trang nghiêm đã hoàn thành. Dù địch nhiều lần tấn công đốt phá, nhưng dưới sự lãnh đạo của bà, du kích và nhân dân đã lập hào, bãi chông để bảo vệ bằng được nơi thờ tự thiêng liêng nàyLần thứ hai bà dựng đền gắn liền với một lời thề sắt son tại Đại hội Đảng bộ xã Tân Hưng Đông năm 1974. Trước bàn thờ Bác, bà Ba Bay tuyên bố đại hội sẽ không bế mạc cho đến khi giải phóng được Chi khu Cái Nước và thề sẽ xây lại đền thờ Bác trên chính nền đất giặc. Sau 83 ngày đêm chiến đấu anh dũng, tự tay bà đã đi thu gom từng đầu đạn, trực tiếp đứng mũi chiến hào bao vây quân địch cho đến ngày thắng lợi. Giữ đúng lời hứa, ngay sau khi giải phóng, bà đã phát động nhân dân xây dựng lại đền thờ Bác bằng bê tông kiên cố trên chính mảnh đất từng là “chuồng cọp” giam giữ cán bộ cách mạng, biến nơi đau thương thành biểu tượng của sự khải hoàn.
Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, bà Phạm Thị Bay đã có những đóng góp đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, tiêu biểu là chiến tích giải phóng Chi khu Cái Nước với tương quan lực lượng chênh lệch. Với những công lao to lớn đó, ngày 6/11/1978, bà vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Không chỉ dừng lại ở những chiến công trên chiến trường, bà còn có công lớn trong việc giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa lịch sử khi Đền thờ Bác Hồ do bà phát động xây dựng đã được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh vào năm 1996, trở thành “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cho thế hệ mai sau.
Giờ đây, ở tuổi 87, nữ anh hùng Ba Bay đã về với cuộc sống đời thường bình dị nhưng hình ảnh về người phụ nữ nhỏ nhắn với ý chí quật cường vẫn mãi in đậm trong lòng người dân Cà Mau. Những câu chuyện về “kỳ đại hội không bế mạc” hay hai lần dựng đền thờ Bác không chỉ là minh chứng cho tài thao lược quân sự mà còn là bài học sâu sắc về lòng yêu nước và đức hy sinh. Bà chính là ngọn lửa hồng của vùng đất mũi, một biểu tượng vĩnh cửu của tinh thần tự lực, tự cường và lòng tôn kính tuyệt đối dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.
