PHẠM THỊ BAY – NỮ ANH HÙNG “BA BAY” GIỮ VỮNG ĐẤT CÁI NƯỚC

PHẠM THỊ BAY – NỮ ANH HÙNG “BA BAY” GIỮ VỮNG ĐẤT CÁI NƯỚC

Phạm Thị Bay sinh năm 1941 tại xã Hưng Mỹ, huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau. Sinh ra trên vùng đất giàu truyền thống cách mạng của miền Nam, bà sớm tham gia hoạt động cách mạng từ khi còn rất trẻ. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Phạm Thị Bay trưởng thành từ phong trào đấu tranh ở cơ sở và trở thành một nữ cán bộ, nữ chỉ huy du kích tiêu biểu của vùng đất Cái Nước. Bà thường được đồng đội và nhân dân gọi với cái tên thân mật “Ba Bay”. Từ một nữ thanh niên tham gia cách mạng khi mới 14 tuổi, bà từng bước trở thành người trực tiếp tổ chức, chỉ huy phong trào du kích và đấu tranh cách mạng tại địa phương.

Năm 1961, khi mới 19 tuổi, Phạm Thị Bay được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam. Trong những năm chiến tranh ngày càng ác liệt, bà đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ tại cơ sở, vừa xây dựng phong trào, vừa trực tiếp tham gia chiến đấu. Đến năm 1969, bà được giao làm Bí thư Xã ủy kiêm Chính trị viên Xã đội Hưng Mỹ. Đây là thời điểm địa bàn Cái Nước phải đối mặt với nhiều cuộc càn quét. Trên cương vị của mình, bà cùng cấp ủy tổ chức xây dựng lực lượng, đào hầm, bố trí trận địa, phát triển phong trào du kích và vận động nhân dân tham gia bảo vệ xóm làng.

Phạm Thị Bay đặc biệt am hiểu địa hình sông nước của Cà Mau và biết tận dụng điều kiện tự nhiên để tổ chức cách đánh phù hợp. Bà cùng lực lượng du kích xây dựng thế trận làng xã chiến đấu, bố trí lực lượng tại những nơi đối phương có khả năng đổ quân và tổ chức phục kích khi có thời cơ. Ngày 9-6-1970, khi nhận được tin một đại đội bảo an được đưa bằng trực thăng đến càn quét tại ấp Vịnh Gốc, bà trực tiếp chỉ huy du kích xã Hưng Mỹ phối hợp với bộ đội chủ lực tổ chức phục kích. Trận đánh đã tiêu diệt lực lượng đối phương và thu nhiều vũ khí.

Sau đó, Phạm Thị Bay được tăng cường làm Bí thư Xã ủy kiêm Chính trị viên Xã đội Tân Hưng Đông. Tại địa bàn mới, bà tiếp tục tổ chức xây dựng lực lượng và nghiên cứu phương án đánh vào hệ thống đồn bốt của đối phương. Một trong những mục tiêu quan trọng là chi khu Cái Nước. Trong điều kiện lực lượng du kích còn thiếu vũ khí, bà vận động cán bộ, đảng viên và du kích tìm kiếm, thu gom vũ khí để chuẩn bị cho trận đánh. Bà cùng đồng đội cải trang để điều nghiên địa hình, nắm tình hình bố phòng và xây dựng phương án tiến công.

Ngày 5-12-1974, Phạm Thị Bay tổ chức lực lượng tiến hành bao vây, kết hợp nhiều hình thức vận động và tiến công nhằm làm suy yếu tinh thần đối phương tại chi khu Cái Nước. Sau đó, lực lượng du kích tổ chức tiến công và buộc đối phương rút chạy khỏi vị trí. Chi khu Cái Nước được giải phóng. Đây là một trong những chiến công tiêu biểu thể hiện cách tổ chức chiến đấu linh hoạt của nữ cán bộ Phạm Thị Bay trên địa bàn sông nước Cà Mau.

Trong những năm từ 1969 đến 1974, dưới sự chỉ huy của Phạm Thị Bay và lực lượng du kích địa phương, nhiều trận đánh đã được tổ chức trên địa bàn Hưng Mỹ và Tân Hưng Đông. Theo tư liệu của Bảo tàng Quân khu 9, lực lượng do bà chỉ huy đã diệt 130 tên địch, thu 50 súng, bao vây và bức rút 20 đồn bốt; góp phần giải phóng hoàn toàn hai xã Hưng Mỹ và Tân Hưng Đông khỏi sự kìm kẹp của đối phương. Những con số ấy cho thấy vai trò nổi bật của lực lượng vũ trang địa phương và người nữ cán bộ đã gắn bó lâu dài với phong trào cách mạng ở Cái Nước.

Sau ngày đất nước thống nhất, Phạm Thị Bay không rời khỏi công việc cách mạng mà tiếp tục tham gia xây dựng quê hương. Bà từng giữ cương vị Bí thư Đảng ủy xã Tân Hưng Đông, trực tiếp cùng nhân dân khôi phục sản xuất, ổn định đời sống sau chiến tranh. Từ tháng 1-1986 đến tháng 12-1989, bà giữ chức Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy Cái Nước. Dù chuyển từ chiến trường sang công tác xây dựng Đảng và chính quyền, bà vẫn giữ tinh thần trách nhiệm và sự gắn bó với nhân dân.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ngày 6-11-1978, Phạm Thị Bay được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Từ một cô gái tham gia cách mạng khi mới 14 tuổi, bà đã trải qua nhiều năm chiến đấu, trở thành nữ cán bộ chỉ huy tiêu biểu của phong trào cách mạng tại Cà Mau.

Câu chuyện về Phạm Thị Bay là câu chuyện về một nữ cán bộ trưởng thành ngay trên quê hương mình. Không trực tiếp xuất hiện ở những chiến trường lớn được biết đến rộng rãi, bà chiến đấu bằng cách bám đất, bám dân, xây dựng cơ sở và tổ chức lực lượng ngay giữa vùng sông nước Cà Mau. Những chiến công của “cô Ba Bay” góp phần làm nên truyền thống đấu tranh của quân và dân Cái Nước, đồng thời trở thành một hình ảnh tiêu biểu về vai trò của phụ nữ miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.