Phạm Thị Lài – Người mẹ thế kỷ và hành trình 52 năm khắc khoải chờ con trước khi bình yên khép mắt xuôi tay
Cụ Phạm Thị Lài là mẹ đẻ và là thân nhân trực tiếp của liệt sĩ Nguyễn Công Hòa – người chiến sĩ đã ngã xuống tại chiến trường Quảng Trị. Cuộc đời cụ là một hành trình dài dằng dặc suốt 52 năm ròng rã sống trong nỗi nhớ thương, lấy nước mắt rửa mặt khi một mình lầm lũi nuôi con, tiễn con lên đường rồi nhận về tấm giấy báo tử lạnh lùng. Hơn nửa thế kỷ khắc khoải, hầu như ngày nào cụ cũng nhắc về tuổi thơ nghèo khó của các con, về những bữa cơm độn khoai độn sắn và những lá thư từ chiến trường gửi
CÚC ÁO CHIẾN TRƯỜNG VỀ LẠI VÒNG TAY MẸ VÀ SỰ ĐOÀN TỤ SAU CUỘC ĐỢI CHỜ THẾ KỶ NƠI ĐẤT THANH CHƯƠNG
Trong ký ức của những người ở lại, có những sự hy sinh đã hóa thân vào hồn sông núi, trở thành những câu chuyện huyền thoại về lòng chung thủy và tình mẫu tử thiêng liêng. Như cuộc đời của cụ Phạm Thị Lài - người mẹ chịu nhiều gian truân nhưng mang ý chí kiên cường của đất mẹ Thanh Chương. Cụ tiễn con ra trận, gửi lại khúc ruột nơi mảnh đất Quảng Trị khói lửa, để rồi dành trọn một thế kỷ lầm lũi sống trong niềm khắc khoải khôn nguôi. Trang sử gia đình ấy đã hòa vào dòng chảy của non sông, biến hành trình tìm con dằng dặc của người mẹ già thành một biểu tượng bất tử về sự kiên nhẫn và lòng bao dung vô bờ bến.
Sinh sống tại xã Đại Đồng, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An - vùng đất miền Trung nắng gió và giàu truyền thống cách mạng, cụ Phạm Thị Lài đã trải qua một cuộc đời tảo tần nuôi con khôn lớn giữa những năm tháng đất nước gian lao. Khi Tổ quốc cần, người con trai Nguyễn Công Hòa nghe theo tiếng gọi thiêng liêng đã hăng hái lên đường nhập ngũ. Tiễn con ra trận, người mẹ ấy chỉ kịp dặn dò con giữ gìn sức khỏe, rồi hằng ngày mong ngóng tin con qua từng lá thư tay từ chiến trường xa xôi gửi về. Thế nhưng, bước ngoặt nghiệt ngã của cuộc chiến đã ập đến bằng tấm giấy báo tử lạnh lùng: anh Hòa đã anh dũng hy sinh, nằm lại mãi mãi nơi đất lửa Quảng Trị anh hùng.
Bi kịch ấy đã mở đầu cho hành trình 52 năm ròng rã cụ Lài sống trong nỗi nhớ thương xé lòng. Hơn nửa thế kỷ khắc khoải, hầu như ngày nào người mẹ già cũng nhắc về tuổi thơ nghèo khó của các con, về những bữa cơm độn khoai độn sắn và lật xem những dòng thư sờn cũ. Cho đến tháng 4/2025, điều kỳ diệu mang theo phép màu của thế giới tâm linh và tình người đã đến: ở tuổi 104, cụ Lài nhận được tin hài cốt của con trai đã được tìm thấy và đưa về an táng tại nghĩa trang quê nhà. Đôi chân không còn vững, đôi mắt đã mờ đục theo thời gian, nhưng khi đôi bàn tay run rẩy chạm vào linh cữu con, người mẹ thế kỷ như được tiếp thêm một sức mạnh phi thường. Cụ nghẹn ngào khóc cạn những giọt nước mắt cuối cùng để đón người lính trẻ trở về đoàn tụ sau hơn 50 năm xa cách.
Chỉ ít tháng sau ngày hoàn thành tâm nguyện lớn nhất cuộc đời, khi khói hương đoàn tụ vẫn còn phảng phất dưới mái nhà xưa, cụ Phạm Thị Lài đã lặng lẽ khép mắt xuôi tay, ra đi vào cõi vĩnh hằng. Cụ ra đi mang theo sự thanh thản vô bờ bến của một người mẹ sau hơn nửa thế kỷ hoàn thành trọn vẹn thiên chức với gia đình và đất nước. Sự hy sinh thầm lặng của cụ và con trai không chỉ làm ấm lòng người dân xứ Nghệ, mà còn trở thành niềm tự hào thiêng liêng, một tượng đài bất tử về tình mẫu tử thiêng liêng khắc sâu trên mảnh đất Thanh Chương anh hùng.
