Phạm Thị Ngó

Mái tóc cụ nay đã bạc trắng theo năm tháng, nhiều ký ức đã phai mờ theo lớp bụi thời gian, song hình ảnh người con trai ngày lên đường nhập ngũ vẫn còn nguyên vẹn như mới hôm qua. Cụ nghẹn ngào kể: hôm tiễn con đi, anh còn quay lại dặn mẹ ở nhà giữ gìn sức khỏe, ăn uống đầy đủ và nói chắc nịch: “Con đi rồi con sẽ về.” Lời hứa giản dị ấy, tưởng như nhẹ tênh, lại trở thành điểm tựa để người mẹ bám víu suốt những tháng năm mòn mỏi chờ đợi, là ngọn lửa nhỏ nhoi sưởi ấm trái tim giữa những đêm dài thao thức. Hòa bình lập lại, nhìn những người đồng đội năm xưa của con lần lượt trở về trong niềm vui vỡ òa của gia đình, người mẹ ấy cũng lặng lẽ cùng chín người con ra đầu ngõ chờ đợi. Trong sâu thẳm trái tim mình, cụ vẫn tin rồi sẽ đến lượt con trai bước qua cánh cổng quen thuộc, mỉm cười gọi tiếng “mẹ” thân thương. Thế nhưng, điều mà người ta sợ hãi và không dám đối diện cuối cùng cũng đến, người đồng đội năm xưa bước lại gần, chậm rãi trao vào tay cụ tờ giấy báo tử. Khoảnh khắc ấy, thời gian như ngừng trôi, người mẹ chết lặng, nỗi đau thắt nghẹn không thành lời. Cuộc đời đôi khi nghiệt ngã đến tàn nhẫn, cướp đi hy vọng mong manh mà bà đã ôm ấp suốt bao năm. Giọng cụ run run khi nhắc lại: “Bao năm nay, chị và các em đi tìm con từ Bắc vào Nam, dọc nghĩa trang Trường Sơn mà vẫn không thấy. Người ta bảo năm đó nó lái xe trúng bom, chỉ sợ thịt nát xương tan, không còn hài cốt… Ngôi mộ ở Hoành Sơn cũng chỉ là mộ gió…” Nỗi đau ấy không thể gọi thành tên. Đó không chỉ là sự mất mát của một sinh mệnh, mà còn là nỗi day dứt khôn nguôi khi không biết con mình nằm lại nơi đâu giữa đất trời rộng lớn.

Mỗi năm đến ngày 27/7, cụ lại nhắc con cháu chuẩn bị hương hoa ra nghĩa trang thắp cho con và đồng đội của anh. Ánh mắt cụ nhìn xa xăm, giọng trầm buồn như tan vào gió: “Chẳng biết còn đợi con được bao lâu nữa, mỗi năm mẹ cố thắp cho con nén hương, mong một ngày con trở về.” Giữa quy luật sinh ly tử biệt của đời người, có những cuộc chia xa tưởng như đã khép lại theo thời gian. Nhưng với người mẹ trăm tuổi ấy, chiến tranh chưa bao giờ thực sự kết thúc. Bởi trong sâu thẳm trái tim người mẹ, đứa con trai năm nào vẫn chỉ là chàng trai trẻ hẹn ngày trở lại, và vòng tay của mẹ vẫn mãi rộng mở chờ con, dẫu biết rằng có thể suốt đời này

Điều mong mỏi lớn nhất của cụ đến cuối đời vẫn chỉ là được biết nơi con nằm xuống, để nỗi chờ đợi thôi day dứt. Câu chuyện về người mẹ trăm tuổi chờ con sau chiến tranh vẫn được nhắc lại trong xóm làng như một nỗi ám ảnh lặng thầm. Bởi có những đợi chờ không bao giờ cũ, và có tình mẹ, dù cách biệt âm dương, vẫn nguyên vẹn như thuở ban đầu.