Phạm Thị Quới

Ở xã Đông Hải, huyện Duyên Hải, có một người mẹ đã sống trọn đời mình trong lặng thầm. Mẹ tên là Phạm Thị Quới. Người ta nhớ về mẹ không phải bởi lời nói lớn lao, mà bởi dáng người gầy gò, đôi bàn tay chai sạn và đôi mắt lúc nào cũng hướng về con đường đất đỏ trước nhà con đường đã tiễn những đứa con trai của mẹ đi mãi không về. Mẹ sinh năm 1904. Cả cuộc đời mẹ gắn với ruộng vườn, với gian nhà nhỏ đơn sơ, nơi tiếng cười con trẻ từng vang lên trong những ngày yên bình hiếm hoi trước chiến tranh. Mẹ sinh được ba người con. Với mẹ, con là tất cả, là niềm vui, là hy vọng, là lý do để sống qua từng ngày cơ cực. Rồi chiến tranh Làng quê không còn bình yên, tiếng bom xé toạc bầu trời, mang theo những chia ly không báo trước. Hai người con trai của mẹ lần lượt tham gia cách mạng. Ngày tiễn con đi, mẹ không dám khóc lớn. Mẹ sợ nước mắt mình làm lòng con chùn lại. Người con trai đầu, Hồ Văn Quang, tham gia du kích khi tuổi đời còn rất trẻ. Một ngày, tin dữ ập đến: anh hy sinh trong trận đánh ngay tại quê nhà. Mẹ nghe tin mà lặng người. Đêm đó, mẹ ngồi bên ngọn đèn dầu cháy leo lét, nhìn vào khoảng không vô định. Không ai nghe mẹ khóc. Chỉ có chiếc đèn dầu chao nhẹ, như cũng run rẩy trước nỗi đau của người mẹ mất con. Chưa kịp nguôi ngoai, chiến tranh lại cướp đi người con thứ hai Hồ Văn Hành, trung đội trưởng, hy sinh trong một trận đánh ác liệt. Lần này, mẹ không ngã quỵ. Mẹ đã quá quen với mất mát. Nỗi đau trong lòng mẹ không còn là tiếng khóc, mà là sự câm lặng đến nhói tim. Mẹ lặng lẽ lập thêm một bát nhang trên bàn thờ. Hai nén hương, hai cái tên, hai khoảng trống không gì lấp đầy.

Từ đó, ngôi nhà của mẹ không còn tiếng con trai gọi mẹ mỗi chiều. Nhưng mẹ vẫn sống, vẫn làm lụng, vẫn nuôi giấu cán bộ, vẫn tin vào ngày đất nước yên bình.

Mẹ Phạm Thị Quới qua đời năm 1983, mang theo trong tim hình bóng những đứa con chưa một lần trở lại. Mẹ ra đi lặng lẽ như cách mẹ đã sống. Nhưng sự hy sinh của mẹ thì không lặng lẽ. Ngày 26/3/2014, Nhà nước truy tặng mẹ danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” một danh hiệu được đánh đổi bằng cả cuộc đời nhẫn nại, bằng hai người con trai và bằng những đêm dài không nước mắt.

Hôm nay, đất nước thanh bình. Con đường trước nhà mẹ đã không còn bom rơi, đạn nổ. Nhưng mỗi khi đi qua mảnh đất ấy, người ta vẫn thấy như còn đó bóng dáng một người mẹ ngồi trước hiên nhà, lặng lẽ chờ con.