Phạm Thị Quýt – truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng

PHẠM THỊ QUÝT

Năm sinh – năm mất: 1885–1964

Quê quán: Xã Cẩm Xá, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên

Bà Phạm Thị Quýt sinh năm 1885, quê ở Xã Cẩm Xá, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. Đời bà gắn với địa phương này, nơi hồ sơ gia đình còn lưu tên những người con đi chiến đấu. Hai người con được ghi nhận là liệt sĩ: Phạm Văn Luân, Phạm Văn Lệ. Từ 0 đến 1947, các mốc trong hồ sơ gia đình thuộc nhiều chặng khác nhau của chiến tranh. Tên tuổi các con, những lần nhập ngũ và nơi hy sinh cho thấy vì sao cuộc đời bà được ghi lại trong lịch sử địa phương.

Phạm Văn Luân sinh năm 1920, nhập ngũ ngày 12-7-1945, phục vụ ở C395-D89-E36-F308 và ngã xuống ngày 01-9-. Năm đó bà Phạm Thị Quýt khoảng -1885 tuổi. Địa điểm trong bản ghi công được nêu ở cấp mặt trận, không xác định một trận đánh riêng. Ngày hy sinh và tên người lính là những mốc rõ nhất. Bằng Tổ quốc ghi công ghi tên anh, cùng thông tin gia đình sử dụng để tưởng nhớ và đối chiếu hồ sơ liệt sĩ về sau.

Phạm Văn Lệ sinh năm 1922 và ngã xuống ngày 25-02-1947 tại tỉnh Hải Dương. Khi ấy anh khoảng 25 tuổi. So với Phạm Văn Luân, anh hy sinh sau 1947 năm. Cả hai tên cùng hiện diện trong hồ sơ liệt sĩ của gia đình, với ngày tháng khác nhau và phần thông tin riêng trên mỗi bằng ghi công. Năm sinh và năm mất cho biết quãng đời của mỗi anh; năm nhập ngũ, nếu còn được ghi lại, giúp biết anh rời nhà vào lúc nào. Những ngày tháng ấy là các mốc gia đình và địa phương tiếp tục nhắc trong những năm sau chiến tranh.

Năm 2015, Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng cho bà Phạm Thị Quýt. Bà qua đời năm 1964; như vậy việc ghi nhận danh hiệu diễn ra sau khi bà mất. Danh hiệu ghi nhận mất mát của người mẹ; từng bằng Tổ quốc ghi công lưu dấu cuộc đời và sự hy sinh của mỗi người con. Các ngày tháng trên giấy tờ cho thấy việc ghi nhận nhiều khi đến rất lâu sau những năm gia đình chịu mất mát.

Từ năm 0 đến năm 1947, câu chuyện của gia đình không đứng yên ở một trận đánh hay một mùa chiến dịch. Ở Xã Cẩm Xá, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên, tên bà Phạm Thị Quýt được lưu cùng tên các con trong hồ sơ người có công. Những gì còn có thể đối chiếu là tuổi đời các anh, quá trình nhập ngũ khi được ghi nhận, ngày và địa điểm hy sinh cùng quyết định phong tặng hoặc truy tặng. Các mốc ấy giữ câu chuyện của gia đình ở đúng nơi chốn và thời gian của nó.