Phạm Thị Thùy

Giữa mảnh đất Quảng Nam “trung dũng kiên cường”, nơi mỗi tấc đất đều thấm đẫm máu và nước mắt của bao thế hệ, câu chuyện về cuộc đời Mẹ Nguyễn Thị Thứ hiện lên như một huyền thoại sống về đức hy sinh vô bờ bến của người phụ nữ Việt Nam. Mẹ không cầm súng, không trực tiếp xông pha nơi hòn tên mũi đạn, nhưng cuộc đời mẹ lại là một bản trường ca bi tráng nhất, nơi nỗi đau được nén chặt để nhường chỗ cho tình yêu Tổ quốc cao cả. Cả cuộc đời mẹ Thứ là những chuỗi ngày dài đằng đẵng tiễn biệt các con lên đường và mòn mỏi chờ đợi bên bến sông Thu Bồn. Mẹ có chín người con trai, một người con rể và hai cháu ngoại đã lần lượt ngã xuống trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc. Cứ mỗi lần một người con dứt áo ra đi theo tiếng gọi của non sông, lòng mẹ lại thắt lại, nhưng đôi tay mẹ vẫn vững vàng sửa soạn hành trang, đôi mắt mẹ vẫn ánh lên niềm tin quyết thắng. Người ta thường nói “nước mắt chảy xuôi”, nhưng với mẹ Thứ, nước mắt dường như đã lặn vào trong, hóa thành sức mạnh để mẹ trụ vững qua bao mùa giông bão. Nỗi đau lớn nhất, ám ảnh nhất trong lòng người ở lại chính là những tấm giấy báo tử. Chín lần nhận tin dữ là chín lần trái tim mẹ như bị bóp nghẹt. Có những năm tháng đen tối, tin con hy sinh đến dồn dập như xát muối vào lòng mẹ. Chỉ trong vòng vài năm, mẹ mất đi năm người con, có người hy sinh khi chưa kịp lập gia đình, có người ngã xuống khi đứa con thơ còn chưa kịp gọi tiếng “Cha”. Hình ảnh mẹ Thứ ngồi lặng lẽ bên mâm cơm chiều, trên bàn bày chín đôi đũa trống, chín chiếc bát không để chờ đợi những linh hồn không bao giờ trở về, đã trở thành biểu tượng đau thương và hào hùng nhất của hậu phương Việt Nam. Những đôi đũa ấy không chỉ là sự tưởng nhớ, mà là cách. Thế nhưng, mẹ Thứ không chỉ biết đau thương. Trong những năm tháng ác liệt nhất, ngôi nhà và khu vườn của mẹ tại xã Điện Thắng chính là một “pháo đài” bí mật. Dưới bóng những gốc tre, gốc mít, mẹ đã cùng con gái đào năm đường hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ, bộ đội ngay sát nách đồn bốt giặc. Biết bao đêm trắng mẹ thức canh chừng cho các con dưới hầm yên giấc, biết bao bát cơm khoai sắn mẹ nhường nhịn để tiếp sức cho quân ta. Kẻ thù nhiều lần nghi ngờ, bao vây, tra tấn, nhưng trước sự kiên trung và ánh mắt rực lửa của người mẹ già, chúng đều phải khuất phục. Mẹ bảo: "Mất con mẹ đau lắm, nhưng nếu không có các con đi đánh giặc, thì lấy đâu ra độc lập, lấy đâu ra xa khuôn khổ của một gia đình để trở thành biểu tượng chung cho hàng triệu bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Khi nhìn vào tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại Núi Thành (Quảng Nam) – công trình lấy nguyên mẫu từ hình ảnh mẹ Thứ – người ta không chỉ thấy một khuôn mặt phúc hậu với những nếp nhăn của thời gian, mà còn thấy ở đó bóng hình của một dân tộc bất khuất. Mẹ Thứ đã đi vào cõi vĩnh hằng, nhưng ngọn lửa từ trái tim mẹ, tình yêu thương và sự nhẫn nhịn của mẹ sẽ còn mãi soi sáng, nhắc nhở thế hệ hôm nay và mai sau về cái giá của hòa bình, về sự vĩ đại của những người mẹ đã dâng hiến tất cả những gì quý giá nhất cho đất.