phạm thị tuyết

Mẹ Phạm Thị Tuyết – Hà Nội

Có những người mẹ phải tiễn nhiều người con ra trận. Nhưng cũng có một người mẹ chỉ có duy nhất một người con, và chính người con ấy đã ra đi mãi mãi khi tuổi đời còn rất trẻ.

Mẹ Phạm Thị Tuyết là một Bà mẹ Việt Nam Anh hùng của Thủ đô Hà Nội. Cuộc đời mẹ gắn với một gia đình đặc biệt: chồng mẹ là họa sĩ Lưu Văn Sìn, một trong những họa sĩ thuộc thế hệ đầu của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương; còn người con trai duy nhất của mẹ là liệt sĩ Lưu Tất Đạt.

Những năm tháng tuổi trẻ của mẹ gắn với cuộc sống gia đình và sự nghiệp nghệ thuật của chồng. Mẹ vừa chăm lo gia đình, vừa lo toan kinh tế để chồng có điều kiện học tập, sáng tác. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp rồi những năm hòa bình ở miền Bắc, gia đình mẹ trải qua những tháng ngày không bình thường của một đất nước đang chiến đấu và dựng xây.

Họa sĩ Lưu Văn Sìn dành nhiều tâm huyết cho hội họa. Những chuyến đi sáng tác đưa ông đến nhiều vùng miền của đất nước. Những bức tranh như “Việt Bắc - 1936” và “Cảnh nông thôn - 1956” hiện được Bảo tàng Mỹ thuật Hà Nội lưu giữ. Phía sau người nghệ sĩ ấy là một người vợ lặng lẽ chăm lo gia đình, để chồng có thể theo đuổi con đường nghệ thuật.

Mẹ Tuyết và ông Sìn chỉ có một người con trai duy nhất: Lưu Tất Đạt.

Từ nhỏ, Đạt đã sớm bộc lộ những phẩm chất đặc biệt. Năm 15 tuổi, anh được nghệ sĩ Trần Văn Lắm chọn làm mẫu để dựng tượng Lý Tự Trọng. Sau giờ học, chàng trai trẻ đi bộ đến nơi làm việc của nghệ sĩ và đứng hàng giờ để làm mẫu. Một người con trai duy nhất, được cha mẹ yêu thương và chăm sóc, đã có thể lựa chọn một cuộc sống bình yên.

Nhưng đất nước lúc ấy chưa có được sự bình yên ấy.

Năm 1960, dù là con một và không thuộc diện bắt buộc phải nhập ngũ, Lưu Tất Đạt vẫn tình nguyện lên đường. Sau thời gian huấn luyện, anh được đào tạo về kỹ thuật súng pháo rồi trở thành cán bộ quân khí của Tiểu đoàn 14 pháo cao xạ, thuộc Đoàn 312, hoạt động trên đất bạn Lào.

Ngày 27 tháng 2 năm 1966, trong một trận chiến đấu bảo vệ một cây cầu trên đất Lào, phân đội của Đạt bị máy bay địch đánh phá. Đạt và phân đội trưởng Nguyễn Ngọc Cúc bị vùi chung trong một hố bom. Trong khoảnh khắc hiểm nguy, giữa đất đá và tiếng bom đạn, hai người vẫn còn hy vọng được đồng đội cứu ra.

Nhưng rồi máy bay địch tiếp tục trút bom.

Người đồng đội sống sót sau đó kể lại rằng, giữa những tiếng nổ, Đạt đã hô vang lời cuối cùng trước khi hy sinh. Người con trai duy nhất của mẹ Phạm Thị Tuyết đã nằm lại nơi chiến trường khi tuổi đời còn rất trẻ.

Ở Hà Nội, người mẹ chờ con trở về.

Nhưng lần chờ đợi ấy không bao giờ có ngày đoàn tụ.

Trên bàn thờ của gia đình, bên cạnh di ảnh người chồng Lưu Văn Sìn là ảnh người con trai duy nhất Lưu Tất Đạt. Hai người đàn ông quan trọng nhất trong cuộc đời mẹ lần lượt trở thành những người mẹ chỉ có thể gặp lại qua ký ức và những tấm ảnh. Báo Nhân Dân từng ghi lại hình ảnh căn nhà của mẹ ở phố Tây Sơn, nơi bàn thờ luôn có hoa tươi và hương khói.

Năm 1994, mẹ Phạm Thị Tuyết là một trong những người được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng đợt đầu tiên. Dù tuổi cao, mẹ vẫn tham gia công tác tại Hội Phụ nữ phường Quang Trung, quận Đống Đa, tham gia hòa giải ở cơ sở, chăm sóc và bảo ban thiếu niên. Với mẹ, sống tiếp không có nghĩa là quên đi người đã mất. Đó còn là cách để tiếp tục làm những điều có ích cho cộng đồng.

Mẹ từng chia sẻ một điều rất giản dị: dù tuổi cao, sức yếu, còn sống ngày nào thì cố gắng làm việc có ích cho nước, cho dân. Chính trong sự giản dị ấy, người ta có thể hiểu được sức mạnh của một người mẹ đã chịu đựng mất mát suốt nhiều năm.

Mẹ Phạm Thị Tuyết không có nhiều người con để kể về những lần tiễn con ra trận.

Mẹ chỉ có một người con.

Nhưng người con duy nhất ấy đã chọn con đường lên đường chiến đấu khi hoàn toàn có thể ở lại.

Và rồi anh đã nằm lại nơi chiến trường Lào.

Một người mẹ mất đi người con duy nhất.

Một người cha mất đi người con duy nhất.

Một gia đình nhỏ mất đi một người trẻ tuổi đang ở phía trước cuộc đời.

Những năm tháng đã trôi qua rất lâu. Chiến tranh đã lùi xa. Hà Nội hôm nay đã đổi thay từng ngày. Nhưng trong căn nhà nơi mẹ từng sống, hình ảnh người con trai duy nhất vẫn còn đó.

Có lẽ với một người mẹ, dù một hay mười người con, tình yêu dành cho mỗi người con đều không thể đong đếm bằng con số.

Và với mẹ Phạm Thị Tuyết, cả cuộc đời có một người con để yêu thương, một người con để chờ đợi, một người con để tự hào.

Rồi cuối cùng, chỉ còn một tấm di ảnh trên bàn thờ.

Nén hương hôm nay được thắp lên không chỉ để tưởng nhớ một người con đã hy sinh, mà còn để tưởng nhớ một người mẹ đã dành phần đời còn lại của mình để mang theo hình bóng người con duy nhất ấy.

Mẹ Phạm Thị Tuyết – một người mẹ của Hà Nội – đã đi qua chiến tranh bằng sự hy sinh của người con duy nhất.

Và chính từ sự mất mát ấy, câu chuyện của mẹ trở thành một phần ký ức không thể quên về những người mẹ Việt Nam đã lặng lẽ trao cho đất nước điều quý giá nhất của đời mình.