Phạm Thị Vách – nữ kiện tướng thủy lợi tuổi đôi mươi (1)

Người con gái Hưng Yên dầm mình tải đất, đắp đê trên các công trường thủy lợi, được phong Anh hùng Lao động khi mới ngoài 20 tuổi.

Phạm Thị Vách sinh năm 1940 tại huyện Kim Động (sau thuộc huyện Phù Cừ), tỉnh Hưng Yên, trong gia đình nông dân nghèo. Cuối những năm 1950, miền Bắc dấy lên phong trào làm thủy lợi lớn để chống úng, chống hạn – "vắt đất ra nước, thay trời làm mưa" – và cô gái mười tám tuổi ấy có mặt trong đội quân đào đắp của quê hương.

Trên các công trường thủy lợi của tỉnh, Phạm Thị Vách nổi tiếng với năng suất phi thường: dầm mình dưới bùn nước mùa đông giá buốt, chị gánh đất vượt định mức gấp đôi, gấp ba, sáng kiến cải tiến quang gánh, cách đào chuyền để cả tổ cùng tăng năng suất, rồi trở thành đội trưởng dẫn dắt phong trào "Sóng Duyên Hải, gió Đại Phong" trên đồng đất Hưng Yên. Tấm gương "kiện tướng thủy lợi" của chị lan khắp miền Bắc, được Bác Hồ khen ngợi; chị nhiều lần được gặp Người – kỷ niệm thiêng liêng nhất đời.

Năm 1962, Phạm Thị Vách được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động khi mới 22 tuổi – một trong những nữ Anh hùng Lao động trẻ nhất của nông nghiệp miền Bắc. Chị sau đó là đại biểu Quốc hội nhiều khóa, tiếp tục gắn bó với ruộng đồng quê hương cho đến lúc nghỉ hưu.

Những dòng kênh do thế hệ chị đào đắp hơn sáu mươi năm trước đến nay vẫn tưới mát đồng bằng – tượng đài lặng lẽ của một thời "nghiêng đồng đổ nước ra sông".