Phạm Trương Uy — Tiểu đoàn trưởng tên lửa trong trận Vĩnh Linh ngày 7-4-1972
Tiểu đoàn 64 do Phạm Trương Uy chỉ huy bắn rơi F-4 ngày 6-4 và OV-10 lúc 9 giờ 43 phút ngày 7-4-1972 trước khi trận địa bị tập kích dữ dội.
Điều đáng nhớ trong cuộc đời người chiến sĩ này là khả năng biến khó khăn thành hành động. Phạm Trương Uy là một trong những cán bộ xây dựng Trung đoàn Tên lửa 236 từ tháng 1-1965 và trực tiếp chỉ huy Tiểu đoàn 64.
Xuất phát điểm của Phạm Trương Uy cho thấy hành trình ấy không hề được định sẵn. Ngày 4-4-1972, tiểu đoàn cơ động tới Vĩnh Linh; hai ngày sau phóng một quả đạn bắn rơi tại chỗ máy bay F-4.
Bước ngoặt quan trọng đến khi nhiệm vụ đặt ông, bà vào hoàn cảnh đặc biệt. Đúng 9 giờ 43 phút ngày 7-4, đơn vị tiếp tục bắn rơi máy bay trinh sát OV-10, đồng thời đối mặt nguy cơ bị đánh trả lớn.
Trong tình thế đó, yếu tố quyết định không chỉ là lòng can đảm. Nhiều tốp máy bay lao vào, làm hỏng hai bộ khí tài và khiến bảy cán bộ, chiến sĩ thương vong.
Các con số của sự kiện giúp câu chuyện có thể kiểm chứng rõ ràng. Phạm Trương Uy điều hành phối hợp với pháo cao xạ, đồng thời bế Chính trị viên Trương Trọng Tĩnh bị mảnh bom vào đầu ra nơi cấp cứu.
Sau khoảnh khắc nổi bật là cả một quá trình dài ít được nhắc tới. Ông ghi nhớ chi tiết vết thương ấy và năm 2006 dùng nó làm căn cứ xác định đúng hài cốt đồng đội giữa hai ngôi mộ cùng tên.
Nhìn từ kết quả cuối cùng, đóng góp cá nhân luôn gắn với sức mạnh của tập thể. Tháng 9-1973, Phạm Trương Uy được phong Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận thành tích chỉ huy tên lửa.
Giá trị lớn nhất của cuộc đời ấy nằm ở việc đặt nhiệm vụ chung cao hơn an toàn của bản thân. Nhân vật Phạm Trương Uy được ghi nhớ không phải bởi lời kể phóng đại, mà bởi những việc đã làm, những mốc thời gian và kết quả còn được lưu trong lịch sử.
