Phạm Tuân – Anh hùng phi công và người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ
Phạm Tuân (sinh 14/2/1947) là một phi công, sĩ quan Không quân Nhân dân Việt Nam. Ông nổi tiếng với chiến công bắn rơi máy bay B-52 trong Chiến tranh Việt Nam và sau này trở thành người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ
1. Xuất thân
Phạm Tuân quê tại xã Quốc Tuấn, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình (nay thuộc tỉnh Hưng Yên sau sắp xếp đơn vị hành chính).
Ông nhập ngũ khi còn trẻ và được đào tạo trở thành phi công. Sau đó ông được đưa sang Liên Xô học lái máy bay chiến đấu.
2. Chiến công bắn rơi B-52
Trong Chiến dịch Linebacker II cuối năm 1972, Mỹ tiến hành chiến dịch ném bom quy mô lớn bằng máy bay B-52 xuống miền Bắc Việt Nam.
Đêm 27/12/1972, Phạm Tuân lái máy bay MiG-21 xuất kích đánh chặn B-52.
Theo tài liệu Việt Nam, ông đã tiếp cận và phóng tên lửa bắn rơi một máy bay B-52. Đây được xem là một trong những chiến công nổi bật của Không quân Nhân dân Việt Nam trong cuộc chiến chống các cuộc tập kích đường không cuối năm 1972.
Sau chiến công này, Phạm Tuân được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
3. Người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ
Năm 1980, Phạm Tuân được lựa chọn tham gia chương trình Interkosmos của Liên Xô.
Ngày 23/7/1980, ông cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô Viktor Gorbatko bay lên vũ trụ trên tàu Soyuz 37.
Chuyến bay kéo dài gần 8 ngày, trong đó con tàu ghép nối với trạm vũ trụ Salyut 6.
Trong chuyến bay, Phạm Tuân thực hiện các thí nghiệm khoa học, trong đó có nghiên cứu về ảnh hưởng của môi trường không trọng lực đối với một số đối tượng sinh học.
Ông trở thành:
Người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ.
Người châu Á đầu tiên được trao danh hiệu Anh hùng Liên Xô.
Một trong những nhân vật tiêu biểu của chương trình hợp tác vũ trụ Việt Nam – Liên Xô.
4. Sự nghiệp sau này
Sau khi trở về từ vũ trụ, Phạm Tuân tiếp tục phục vụ trong quân đội và giữ nhiều chức vụ quan trọng.
Ông từng giữ chức Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân và sau đó nghỉ hưu với quân hàm Thượng tướng.
5. Ý nghĩa
Phạm Tuân là một nhân vật đặc biệt vì sự nghiệp của ông gắn với hai dấu mốc rất khác nhau:
Trong chiến tranh: ông là phi công chiến đấu, nổi tiếng với chiến công bắn rơi B-52.
Trong thời bình: ông trở thành nhà du hành vũ trụ, đại diện cho Việt Nam tham gia chương trình không gian của Liên Xô.



