Phạm Tuân: Cú Đâm Sau Lưng "Ngài B-52"

Dựa trên: Hồi ký "Bay vào vũ trụ" và các tư liệu lịch sử về chiến dịch "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" năm 1972.

Cuộc đấu trí trên tầng cao không giới hạn

Vào những ngày cuối tháng 12 năm 1972, Hà Nội rung chuyển dưới những trận mưa bom của B-52. "Siêu pháo đài bay" được Mỹ coi là bất khả xâm phạm nhờ hệ thống nhiễu điện tử cực mạnh, biến mọi màn hình radar của ta thành một vùng "mưa trắng". Các phi công Việt Nam khi ấy phải đối mặt với một bài toán dường như không có lời giải: Làm sao để tiếp cận và tiêu diệt kẻ thù trong một môi trường mù mịt như thế?

Phạm Tuân khi ấy là một phi công trẻ của Trung đoàn không quân sao đỏ. Anh hiểu rằng, để đánh được B-52, không thể chỉ dựa vào kỹ thuật thông thường mà phải dùng bản lĩnh và sự mưu trí tột độ. Anh đã cùng các chuyên gia nghiên cứu lối đánh "tắt radar, dùng mắt thường" và kỹ thuật cất cánh từ những đường băng dã chiến ngắn ngủi bị bom đạn cày xới.

Đêm lịch sử 27 tháng 12

Đêm 27/12/1972, Phạm Tuân được lệnh cất cánh từ sân bay Yên Bái. Để tránh radar và tiêm kích yểm trợ dày đặc của địch, anh điều khiển chiếc MiG-21 bay ở tầm cực thấp, luồn lách qua các khe núi rồi bất ngờ vọt lên cao đạt tốc độ siêu thanh.

Khi phát hiện thấy ánh đèn nhấp nháy của biên đội B-52 giữa bầu trời đêm, Phạm Tuân không vội vàng nổ súng. Anh kiên nhẫn bám đuổi, giữ cự ly và góc bắn tối ưu. Lúc đó, hệ thống cảnh báo trên máy bay báo động anh đang bị tiêm kích F-4 của địch săn đuổi phía sau, nhưng Phạm Tuân vẫn bình tĩnh lạ kỳ. Anh biết mình chỉ có một cơ hội duy nhất.

Khi cách mục tiêu khoảng 2km, anh nhấn nút phóng liên tiếp 2 quả tên lửa tầm nhiệt. Hai quầng lửa rực sáng xé toạc màn đêm, chiếc B-52 trúng đạn bùng cháy như một ngọn đuốc khổng lồ rơi xuống vùng trời Hòa Bình. Phạm Tuân nhanh chóng thực hiện cú lộn vòng và hạ cánh an toàn trong sự vỡ òa của đồng đội. Đây là chiếc B-52 đầu tiên bị tiêm kích MiG-21 bắn rơi trong không chiến, đập tan huyền thoại về sức mạnh của không lực Hoa Kỳ.

Từ bầu trời quê hương đến không gian vũ trụ

Chiến công bắn rơi B-52 đã đưa Phạm Tuân trở thành một huyền thoại, nhưng hành trình của anh chưa dừng lại ở đó. Năm 1980, anh tiếp tục ghi danh vào lịch sử khi trở thành người Việt Nam và người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ trên con tàu Liên hợp 37 của Liên Xô.

Văn chương và báo chí thời bấy giờ ví anh như một "cánh chim không mỏi". Từ việc chinh phục những pháo đài bay của kẻ thù đến việc chinh phục không gian bao la, Phạm Tuân đã chứng minh cho thế giới thấy khát vọng và trí tuệ của người Việt Nam có thể vươn xa đến nhường nào. Anh không chỉ là anh hùng trên mặt trận đối không mà còn là người mở đường cho giấc mơ vươn tới các vì sao của dân tộc.