PHẠM TUÂN: CÚ VÍT BẠC TRÊN BẦU TRỜI HÀ NỘI VÀ ĐÊM DIỆT "SIÊU PHÁO ĐÀI BAY" B.52
Trong chiến dịch 12 ngày đêm "Điện Biên Phủ trên không" năm 1972, không quân Mỹ tự tin tuyên bố rằng siêu pháo đài bay B-52 là "bất khả xâm phạm" trước các loại tiêm kích độc lập. Với hệ thống gây nhiễu điện tử dày đặc, mỗi chiếc B-52 được ví như một pháo đài di động khổng lồ, biến màn đêm thành tấm khiên hộ mệnh. Thế nhưng, vào đêm ngày 27 tháng 12 năm 1972, một chàng trai trẻ quê Thái Bình đã chứng minh điều ngược lại. Bằng lòng quả cảm và một chiến thuật táo bạo, anh đã xé toạc màn đêm, hạ gục niềm kiêu hãnh của không lực Hoa Kỳ.
Người thợ cơ khí bước lên buồng lái tiêm kích
Phạm Tuân (sinh năm 1947) sinh ra tại xã Quốc Tuấn, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Ban đầu, anh đi nghĩa vụ quân sự và được tuyển chọn vào học trường kỹ thuật máy bay. Thế nhưng, nhờ tư duy nhảy vọt, sức khỏe tuyệt vời và phản xạ nhạy bén, anh được chuyển loại để đào tạo phi công chiến đấu tại Liên Xô.
Trở về nước giữa lúc cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ đạt đỉnh điểm, Phạm Tuân trở thành phi công lái tiêm kích MiG-21 thuộc Trung đoàn Không quân Tiêm kích 921. Anh cùng các đồng đội mang trọng trách nặng nề: Đánh chặn giặc từ xa, bảo vệ vùng trời Thủ đô.
Trận không chiến nghẹt thở trong bóng đêm
Đêm 27 tháng 12 năm 1972, bầu trời Hà Nội rực lửa bom đạn. Từng tốp B-52 nối đuôi nhau vào rải thảm. Do các sân bay lớn đều bị đánh phá băm nát, Phạm Tuân nhận lệnh cất cánh từ một đường băng dã chiến ngắn, hẹp và hoàn toàn không có đèn định vị.
Khi chiếc MiG-21 vừa rời đất và vút lên không trung, radar trên máy bay hoàn toàn "mù tịt" vì nhiễu điện tử của địch dày đặc như sương mù. Dưới mặt đất, sở chỉ huy chỉ có thể dẫn đường bằng mắt và bằng những tính toán thủ công.
Bay trong bóng đêm tĩnh mịch ở vận tốc siêu thanh, Phạm Tuân phải tắt hết đèn tín hiệu, tắt cả radar của máy bay để tránh bị tiêm kích F-4 của Mỹ phát hiện. Anh mò mẫm trong không gian bằng ý chí và sự nhạy bén của một con hâu hoang dữ dội.
Quả tên lửa xé toạc niềm kiêu hãnh Mỹ
Khi đạt đến độ cao hơn 10.000 mét, vượt lên trên tầng mây nhiễu, Phạm Tuân bất ngờ nhìn thấy một vệt đèn nhấp nháy phía trước. Đó chính là đội hình B-52 của Mỹ đang nghênh ngang bay vào.
Khoảng cách thu hẹp rất nhanh: 10km... 5km... rồi 3km. Lúc này, sở chỉ huy dưới mặt đất sốt ruột ra lệnh: "Bắn! Bắn ngay rồi thoát ly!". Nhưng với bản lĩnh của một tay lái kiệt xuất, Phạm Tuân vẫn bình tĩnh chờ thêm vài giây. Anh muốn tiếp cận gần hơn nữa để đảm bảo cú đánh chắc thắng, không cho tên khổng lồ có cơ hội né tránh.
Đến khoảng cách 2km, khi mục tiêu đã lấp đầy kính ngắm:
1. Phạm Tuân ấn nút phóng liền hai quả tên lửa đối không.
2. Hai vệt chớp lửa xé toạc bầu trời đêm, lao thẳng vào thân chiếc B-52.
3. Một tiếng nổ kinh hoàng vang lên, "siêu pháo đài bay" bùng cháy như một ngọn đuốc khổng lồ rơi xuống vùng ngoại ô Hà Nội.
Ngay sau khi nhấn nút bắn, vì khoảng cách quá gần và tốc độ quá cao, chiếc MiG-21 của Phạm Tuân lao thẳng về phía quầng lửa đang nổ tung. Bằng một cú kéo cần lái ngoạn mục, anh lật ngửa máy bay, vút qua khe hở của những mảnh vỡ đang văng tung tóe và hạ cánh an toàn xuống sân bay trong sự vỡ òa của đồng đội.
Chiến tích chấn động lịch sử quân sự toàn cầu: Trước trận đánh này, giới quân sự Mỹ luôn khẳng định MiG-21 không bao giờ có thể tiếp cận được B-52 do hàng rào tiêm kích yểm trợ F-4 quá dày. Phát súng của Phạm Tuân đã đập tan huyền thoại đó, trở thành phi công đầu tiên và duy nhất trên thế giới bắn hạ B-52 trong một trận không chiến trực diện.
Từ bầu trời thủ đô vươn ra ngoài vũ trụ
Với chiến công vang dội này, năm 1973, Phạm Tuân được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Nhưng huyền thoại về anh chưa dừng lại ở đó. Năm 1980, anh tiếp tục được lựa chọn để tham gia chương trình vũ trụ Intercosmos của Liên Xô. Vào ngày 23 tháng 7 năm 1980, Phạm Tuân cùng nhà du hành vũ trụ Viktor Gorbatko đã bay vào không gian trên tàu Soyuz 37, trở thành người Việt Nam và người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ.
Biểu tượng của khát vọng chinh phục
Cuộc đời của Anh hùng Phạm Tuân là một câu chuyện cổ tích hiện đại về tinh thần tự học, ý chí thép và khát vọng không có giới hạn của con người Việt Nam. Từ một chàng trai nông thôn lội ruộng, anh đã chinh phục bầu trời, hạ gục siêu vũ khí của đế quốc và rồi kiêu hãnh bay vào dải ngân hà.
Anh để lại cho thế hệ trẻ hôm nay một thông điệp sâu sắc: Không có mục tiêu nào là quá cao, không có pháo đài nào là bất khả xâm phạm nếu chúng ta có đủ lòng quả cảm, sự thông minh và một tinh thần quyết chiến đến cùng.
