Phạm Tuân – Huyền thoại hai lần bay cao: Hạ gục pháo đài bay B-52 và chinh phục không gian vũ trụ

Trung tướng Phạm Tuân sinh ngày 14 tháng 2 năm 1947 tại xã Quốc Tuấn, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Khởi đầu sự nghiệp quân ngũ với vai trò của một thợ máy, bằng ý chí kiên cường và tài năng thiên bẩm, ông đã vượt qua những giới hạn thử thách để trở thành một phi công chiến đấu tinh nhuệ. Trong giai đoạn khốc liệt nhất của Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975), ông trực tiếp lái tiêm kích MiG-21 đối đầu với không quân Mỹ bảo vệ bầu trời miền Bắc. Đêm ngày 27 tháng 12 năm 1972, trong chiến dịch "Điện Biên Phủ trên không", Phạm Tuân đã lập chiến công oanh liệt khi bắn hạ máy bay ném bom chiến lược B-52 của Mỹ, trở thành người đầu tiên bắn rơi "siêu pháo đài bay" này trong đêm và hạ cánh an toàn.

Đất nước thống nhất, khát vọng bay cao của người con đất Việt vẫn không hề dừng lại. Năm 1979, ông được lựa chọn từ hàng trăm phi công để sang Liên Xô tham gia chương trình Interkosmos. Để chuẩn bị cho chuyến bay lịch sử vào năm 1980, Phạm Tuân phải trải qua một quy trình huấn luyện toàn diện vô cùng khắt khe và khắc nghiệt tại Trung tâm Đào tạo Phi hành gia Gagarin. Ông phải chịu đựng áp lực ly tâm lớn gấp nhiều lần trọng lực Trái Đất, tập lộn đầu liên tục, sống cô lập nhiều ngày trong phòng cách ly và vượt qua rào cản ngôn ngữ để tiếp thu khối lượng lý thuyết cơ học thiên thể khổng lồ bằng tiếng Nga. Ngày 23 tháng 7 năm 1980, ông cùng nhà du hành vũ trụ Viktor Gorbatko bay vào không gian trên tàu Soyuz 37, chính thức trở thành người Việt Nam và người châu Á đầu tiên đặt chân vào vũ trụ.

Sau những kỳ tích lẫy lừng, ông tiếp tục cống hiến lâu dài trong quân đội và thăng tiến qua nhiều vị trí lãnh đạo cốt lõi như Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân, Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân Việt Nam. Cho đến trước khi chính thức nghỉ hưu vào năm 2008, ông đảm nhiệm cương vị Chủ nhiệm Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng thuộc Bộ Quốc phòng với cấp bậc quân hàm Trung tướng (được phong vào năm 1999). Bên cạnh đó, ông còn là Đại biểu Quốc hội các khóa X và XI, đóng góp nhiều ý kiến cho cơ quan lập pháp quốc gia.

Sau khi kết thúc sự nghiệp quản lý, vị tướng huyền thoại chọn cho mình cuộc sống đời thường vô cùng bình dị và ấm áp tại Hà Nội cùng vợ là bà Trần Thị Phương Dung - một bác sĩ quân y. Ở tuổi U80, ông vẫn giữ được sức khỏe tốt, tinh thần minh mẫn, dành thời gian chăm sóc cây cảnh, quây quần bên con cháu và tích cực tham gia các buổi giao lưu nhân chứng lịch sử để truyền ngọn lửa yêu nước, cảm hứng sống cho thế hệ trẻ hôm nay.