-Phạm Tuân – Phi công đầu tiên bắn rơi B-52 và trở về an toàn

Trong trận tuyến không chiến chống lại chiến dịch tập kích Linebacker II của Mỹ mùa đông năm 1972, chiến công huyền thoại của Anh hùng Phạm Tuân đã trở thành mốc son chói lọi, ghi danh ông vào lịch sử hàng không thế giới với tư cách là phi công đầu tiên bắn rơi siêu máy bay B-52 của Mỹ trong một trận chiến trên không và hạ cánh an toàn.

Phạm Tuân sinh năm 1947 tại xã Quốc Tuấn, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Nhập ngũ và được đào tạo bài bản trở thành phi công tiêm kích thuộc Trung đoàn Không quân Sao Đỏ (Trung đoàn 921), ông nổi tiếng là một phi công có bản lĩnh kiên cường, thao tác kỹ thuật điêu luyện và tư duy tác chiến vô cùng linh hoạt.

Đêm ngày 27/12/1972, cuộc tập kích bằng B-52 của Mỹ vào Hà Nội bước vào đợt ác liệt nhất. Để tiêu diệt một chiếc B-52 là bài toán cực kỳ gian khó: mỗi phi đội B-52 khổng lồ luôn được bao bọc bởi hàng chục máy bay tiêm kích F-4 Phantom hiện đại bay vây quanh yểm trợ, đồng thời các thiết bị gây nhiễu điện tử dày đặc trên máy bay Mỹ làm tê liệt các màn hiện sóng radar.

Đúng 22 giờ 16 phút ngày 27/12/1972, phi công Phạm Tuân nhận lệnh cất cánh từ sân bay dã chiến Yên Bái trên chiếc máy bay tiêm kích MiG-21. Bằng sự mưu trí và chỉ huy tài tình từ các trạm radar mặt đất, ông điều khiển chiếc MiG-21 bay ở độ cao cực thấp để qua mặt hệ thống radar và tiêm kích F-4 bảo vệ của địch. Khi đến khu vực bầu trời Hòa Bình, ông bất ngờ kéo cần lái, cho máy bay vọt cao tăng tốc độ vượt qua hàng rào bảo vệ của F-4 để áp sát phi đội B-52.

Khi tiếp cận chiếc "pháo hạm bay" B-52 ở khoảng cách tối ưu (khoảng 2 đến 3 km), mặc cho máy báo tín hiệu bị tiêm kích địch khóa mục tiêu bíp liên hồi, Phạm Tuân vẫn giữ sự bình tĩnh tuyệt đối. Ông điều chỉnh tâm ngắm, bình tĩnh nhấn nút phóng liền 2 quả tên lửa đối không K-13. Hai quầng lửa sáng quắc xé tan màn đêm, găm thẳng vào chiếc B-52. Khối pháo đài bay bốc cháy dữ dội như một ngọn đuốc khổng lồ rồi rơi xuống vùng rừng núi Hòa Bình. Ngay sau khi tiêu diệt mục tiêu, Phạm Tuân khéo léo kéo tay lái lật ngửa máy bay, thoát khỏi vùng nổ bão lửa và hạ cánh an toàn xuống sân bay Yên Bái.

Trận không chiến xuất thần của Phạm Tuân đã đập tan quan niệm của giới quân sự phương Tây cho rằng B-52 là "bất khả xâm phạm" trước máy bay tiêm kích. Ông vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, trở thành niềm tự hào bất tử của Không quân nhân dân Việt Nam.