Phạm Tuân – Từ bầu trời Hà Nội đến khoảng không vũ trụ

Phạm Tuân – Từ bầu trời Hà Nội đến khoảng không vũ trụ

Có những người Việt Nam đã đi qua chiến tranh bằng đôi cánh của một chiếc máy bay chiến đấu, rồi nhiều năm sau lại mang lá cờ Tổ quốc lên một hành trình chưa từng có trong lịch sử dân tộc. Phạm Tuân là một con người như thế.

Phạm Tuân sinh năm 1947 tại Quốc Tuấn, Kiến Xương, Thái Bình. Ông gia nhập Không quân nhân dân Việt Nam và trở thành phi công lái MiG-21. Những năm chiến tranh, ông cùng đồng đội ngày đêm bảo vệ bầu trời miền Bắc trong điều kiện vô cùng khốc liệt.

Đêm 27 tháng 12 năm 1972, giữa Chiến dịch phòng không 12 ngày đêm bảo vệ Hà Nội và miền Bắc, Phạm Tuân được lệnh cất cánh từ sân bay Yên Bái trên chiếc MiG-21. Sở chỉ huy và ra-đa dẫn đường trực tiếp đưa ông tiếp cận đội hình B-52 đang tiến vào đánh phá. Khi đến khu vực Mộc Châu, Sơn La, ông phóng hai quả tên lửa vào mục tiêu. Một chiếc B-52 bốc cháy. Đây là chiếc B-52 đầu tiên bị Không quân Việt Nam bắn rơi trong chiến dịch 12 ngày đêm. (Bộ Tư lệnh Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh)

Khoảnh khắc ấy diễn ra rất nhanh giữa bầu trời đêm.

Ở dưới mặt đất là Hà Nội đang rung chuyển bởi bom đạn. Trên bầu trời là những chiếc máy bay chiến đấu lao đi trong tiếng động cơ và ánh lửa của tên lửa. Người phi công chỉ có vài giây để xác định mục tiêu và đưa ra quyết định.

Nhưng chiến công ấy không phải câu chuyện của riêng một người.

Phía sau chiếc MiG-21 của Phạm Tuân là cả một hệ thống ra-đa, sở chỉ huy, những người dẫn đường, kỹ thuật viên mặt đất và hàng vạn cán bộ, chiến sĩ phòng không - không quân đang cùng nhau giữ bầu trời. Chính sự phối hợp ấy đã tạo nên sức mạnh giúp Không quân Việt Nam đối đầu với những cuộc tập kích bằng B-52 trong tháng 12 năm 1972. (Ministry of Defense Vietnam)

Sau chiến tranh, cuộc đời Phạm Tuân lại mở sang một trang hoàn toàn khác.

Ngày 23 tháng 7 năm 1980, tại sân bay vũ trụ Baikonur của Liên Xô, Phạm Tuân cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô Viktor Gorbatko bay vào vũ trụ trên tàu Soyuz 37. Ông trở thành người Việt Nam đầu tiên và người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ theo sứ mệnh này. (Vietnam Plus)

Từ một phi công từng chiến đấu trên bầu trời Hà Nội, ông trở thành người Việt Nam đầu tiên nhìn Tổ quốc từ ngoài không gian.

Có lẽ đó là một sự chuyển đổi đầy ý nghĩa.

Năm 1972, ông bay giữa bầu trời để bảo vệ đất nước.

Năm 1980, ông lại bay lên bầu trời ấy, nhưng lần này không phải để chiến đấu.

Khi tàu bay qua lãnh thổ Việt Nam, Phạm Tuân được ưu tiên quan sát và ghi lại hình ảnh quê hương từ vũ trụ. Nhìn Tổ quốc từ khoảng không rộng lớn, ông xúc động trước vẻ đẹp của đất nước.

Hai chuyến bay, hai hoàn cảnh.

Một lần là giữa chiến tranh.

Một lần là trong hòa bình.

Và chính điều đó khiến câu chuyện về Phạm Tuân trở nên đặc biệt đối với thế hệ trẻ hôm nay. Bầu trời mà những người phi công năm xưa phải chiến đấu để bảo vệ, sau này đã trở thành nơi một người Việt Nam thực hiện ước mơ khám phá vũ trụ.

Chiến tranh đã qua. Những tiếng còi báo động và tiếng máy bay năm nào chỉ còn trong ký ức. Nhưng từ câu chuyện của Phạm Tuân, chúng ta có thể nhìn thấy một điều rất đẹp: hòa bình không chỉ là ngày tiếng súng ngừng vang, mà còn là khi con người có cơ hội biến những ước mơ từng tưởng như xa vời thành hiện thực.

Từ bầu trời Hà Nội năm 1972 đến khoảng không vũ trụ năm 1980, hành trình của Phạm Tuân cũng là một lát cắt đặc biệt của lịch sử Việt Nam: từ chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc đến vươn lên để khám phá thế giới rộng lớn ngoài kia.

Và có lẽ, đó cũng là một lời nhắc nhở dành cho tuổi trẻ hôm nay: những thế hệ đi trước đã giữ lấy bầu trời bằng tuổi trẻ của mình, để thế hệ sau có thể ngẩng đầu nhìn lên bầu trời ấy với những ước mơ khác.