PHẠM TUÂN – TƯỢNG ĐÀI PHI CÔNG BẮN RƠI B-52 VÀ ƯỚC MƠ CHINH PHỤC VŨ TRỤ
Câu chuyện huyền thoại về Trung tướng, Anh hùng Phạm Tuân – từ một người thợ máy vươn lên thành phi công kiệt xuất bắn rơi pháo đài bay B-52 trong đêm Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không 1972 và trở thành người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ.
Phạm Tuân (sinh ngày 14 tháng 2 năm 1947 tại Thái Bình, nay là tỉnh Hưng Yên, Việt Nam) là một phi công, phi hành gia người Việt Nam, tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Trung tướng Không quân.
Phạm Tuân nhập ngũ năm 1965 khi cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc của không quân Mỹ bắt đầu leo thang ác liệt. Ban đầu, ông trúng tuyển và học nghề thợ máy sửa chữa máy bay. Nhưng với ý chí kiên cường và khát khao được trực tiếp cất cánh bảo vệ bầu trời Tổ quốc, ông đã nỗ lực vượt qua nhiều kỳ sát hạch gắt gao để được chọn đi đào tạo phi công chiến đấu tại Liên Xô.
Trở về nước năm 1968, Phạm Tuân gia nhập Trung đoàn Không quân Sao Đỏ (Trung đoàn 921). Đến giữa năm 1972, ông được chọn vào đội ngũ phi công đặc nhiệm huấn luyện bay đêm để săn "pháo đài bay" B-52 – thứ vũ khí chiến lược tàn bạo nhất của không quân Mỹ lúc bấy giờ.
Đêm 27 tháng 12 năm 1972, giữa 12 ngày đêm "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" rực lửa, phi công Phạm Tuân điều khiển chiếc MiG-21 cất cánh từ sân bay dã chiến Yên Bái trong điều kiện thời tiết vô cùng khắc nghiệt và sự bủa vây gắt gao của hàng chục máy bay tiêm kích địch. Với sự mưu trí, dũng cảm và kỹ thuật lái điêu luyện, ông đã luồn lách qua hàng rào nhiễu dày đặc, áp sát đội hình B-52 của địch.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Khi vào đúng tầm bắn, Phạm Tuân bình tĩnh phóng liền 2 quả tên lửa, tiêu diệt tại chỗ một chiếc B-52 của Mỹ rồi mạo hiểm gạt cần lái vút lên cao thoát khỏi vùng nổ an toàn. Chiến công hiển hách này đã biến ông trở thành phi công đầu tiên bắn rơi siêu pháo đài bay B-52 trong chiến đấu và trở về an toàn, góp phần đập tan huyền thoại "uy lực bất khả xâm phạm" của Không lực Hoa Kỳ.
Năm 1973, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Đến năm 1980, ông lại một lần nữa ghi danh vào lịch sử khi trở thành người Việt Nam và người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ trên chuyến bay hợp tác hữu nghị Việt - Xô.
Ông cũng là người Việt Nam đầu tiên được phong danh hiệu Anh hùng 3 lần bởi 2 quốc gia khác nhau: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, Anh hùng Lao động, Anh hùng Liên Xô.
