PHẠM VĂN ĐỒNG
Vào thế kỷ XIII, khi đế quốc Nguyên - Mông hùng mạnh bậc nhất thế giới lúc bấy giờ đem quân xâm lược Đại Việt lần thứ hai và thứ ba, triều đình nhà Trần đã phải huy động toàn bộ sức mạnh của toàn dân, toàn quân để kháng chiến. Trong số các tướng sĩ tài ba phò tá Hưng Đạo Đại Vương, có một vị anh hùng xuất thân từ người dân chài nghèo khó trên sông Luộc – đó chính là Yết Kiêu.
Ngay từ nhỏ, Phạm Hữu Thế đã nổi tiếng với khả năng lặn lội dưới nước kỳ lạ. Ông có thể lặn một hơi dài dưới đáy sông suốt cả ngày, bơi lội nhanh như cá kình, thậm chí có giai thoại kể rằng ông từng ngủ lại dưới lòng sông mà không gặp trở ngại gì. Nhận thấy tài năng đặc biệt này, Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn đã thu nhận ông vào hàng tướng sĩ, ban cho cái tên Yết Kiêu (tên một loài chim biển lớn) và giao trọng trách thống lĩnh thủy quân.
Trong các cuộc chiến chống giặc Nguyên - Mông, Yết Kiêu cùng người đồng đội tri kỷ là Dã Ma La đã trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng cho đoàn thuyền chiến của giặc. Ban đêm, dưới lớp áo sương mù và màn đêm bao phủ, Yết Kiêu thường âm thầm bơi ra giữa lòng sông, lặn xuống dưới đáy các chiến thuyền địch. Bằng những dụng cụ thô sơ nhưng sắc bén, ông đục thủng các thuyền chiến của quân Nguyên khiến chúng nước tràn vào và chìm nghỉm một cách bí ẩn. Sáng hôm sau, quân giặc hoảng loạn phát hiện hàng loạt chiến thuyền bị vô hiệu hóa mà không rõ nguyên nhân, tinh thần chiến đấu vì thế mà rệu rã.
Có lần, quân giặc bắt được Yết Kiêu và tìm mọi cách dụ dỗ, tra tấn để mua chuộc ông đầu hàng. Chúng đem vàng bạc, châu báu và phong chức tước lớn ra để lạy lục. Thế nhưng, trước mặt kẻ thù, vị tướng nghèo khó người Hạ Hiền chỉ cười khinh bỉ và dưỡng nguyên khí kiên trung. Khi giặc hỏi ông: "Ngươi có muốn làm quan lớn bên triều đại của ta không?", Yết Kiêu dõng dạc đáp rằng: "Ta thà làm ma nước Đại Việt chứ không thèm làm vương đất Bắc!". Thấy không thể khuất phục được ý chí sắt đá ấy, lại thêm sự khôn ngoan mưu trí của ông trong các cuộc vượt ngục, quân giặc cuối cùng chỉ biết lắc đầu ngao ngán trước một vị anh hùng "mình đồng da sắt".
Câu chuyện về Yết Kiêu không chỉ là minh chứng cho nghệ thuật chiến tranh nhân dân độc đáo của ông cha ta trên sông nước, mà còn tôn vinh nhân cách thanh cao, lòng trung nghĩa tuyệt đối với non sông đất nước. Hình ảnh người dũng tướng làng chài bơi lặn giữa trùng khơi bảo vệ bờ cõi mãi là ngọn lửa thiêng liêng truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay và mai sau trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
