PHẠM VĂN ĐỒNG – BỨC TƯỜNG THÉP VÀ TRÁI TIM VÌ DÂN
Giữa những năm tháng gieo neo và sục sôi nhất của thế kỷ 20, đồng chí Phạm Văn Đồng – người con ưu tú sinh ra từ vùng đất núi Ấn sông Trà (Quảng Ngãi) – đã dấn thân vào ngọn lửa cách mạng từ khi mới là một thanh niên đôi mươi. Là người học trò xuất sắc, người đồng chí gần gũi và kiên trung nhất bên cạnh Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông không chỉ là một nhà lãnh đạo kiệt xuất mà còn là kiến trúc sư trưởng trên mặt trận ngoại giao, người đứng đầu bản lĩnh của Chính phủ Việt Nam suốt nhiều thập kỷ gian lao.
Trận chiến vang dội và cân não nhất gắn liền với tên tuổi ông chính là Hội nghị Geneva năm 1954. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", bàn đàm phán quốc tế tại Thụy Sĩ trở thành một chiến trường không tiếng súng nhưng đầy rẫy gài bẫy và sức ép nghẹt thở từ các cường quốc. Với cương vị Trưởng đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Phạm Văn Đồng xuất hiện giữa những chính khách dày dặn kinh nghiệm phương Tây với phong thái điềm tĩnh, đôi mắt rực sáng trí tuệ và sự kiên định sắt đá.
Bằng lý lẽ sắc bén như lưỡi gươm, vốn am hiểu sâu sắc về lịch sử và luật pháp quốc tế, ông đã bẻ gãy từng luận điệu xảo quyệt của đối phương. Mỗi lời nói của ông trên bàn đàm phán không chỉ mang sức nặng của chính nghĩa mà còn mang theo tiếng nói của hàng triệu chiến sĩ, đồng bào đang hướng về Tổ quốc. Kết quả, ông đã buộc các đế quốc sỏ nhất thế giới phải ký vào Hiệp định, chính thức công nhận độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của dân tộc Việt Nam.
Bước ra khỏi cuộc chiến ngoại giao đỉnh cao, đồng chí Phạm Văn Đồng đảm nhận trọng trách Thủ tướng Chính phủ – vị người đứng đầu Chính phủ tại vị lâu nhất lịch sử nước nhà (1955 – 1987). Ông trở thành "người quản gia vĩ đại" của cách mạng, gánh vác trên vai bài toán điều hành hậu phương miền Bắc vừa sản xuất, vừa chi viện sức người sức của cho tiền tuyến miền Nam gạt bỏ ách xâm lược. Giữa những ngày Hà Nội rung chuyển bởi bom thù B-52, hình ảnh vị Thủ tướng xăm xăm bước xuống những hầm tăng cường, đến tận từng xưởng máy, cánh đồng hay bệnh viện để thăm hỏi đồng bào đã trở thành ngọn hải đăng tinh thần vô giá.
Không chỉ là một nhà chính trị – ngoại giao lỗi lạc, ông còn là một nhà văn hóa lớn, một trí thức lớn của dân tộc. Ông luôn trăn trở sâu sắc với sự nghiệp giáo dục, nâng cao dân trí và sự phát triển của văn học nghệ thuật nước nhà. Dù ở đỉnh cao quyền lực, ông vẫn giữ cho mình một lối sống giản dị, khiêm nhường và đạm bạc đến kinh ngạc, suốt đời trọn vẹn với hai chữ "vì dân".
Cuộc đời của Thủ tướng Phạm Văn Đồng là một thiên húng ca trường tồn – nơi bản lĩnh thép của một nhà ngoại giao kiệt xuất hòa quyện trọn vẹn với trái tim nhân hậu, bao la dành cho đất nước và nhân dân Việt Nam.
