Phạm Văn Đồng - Một đời gánh việc nước

Có những con người đi qua lịch sử bằng những chiến công trên chiến trường. Phạm Văn Đồng đi qua lịch sử bằng một cách khác: bền bỉ đứng ở những vị trí trọng yếu nhất của đất nước, gánh vác công việc của một dân tộc trong những năm tháng chiến tranh và hòa bình.

Phạm Văn Đồng sinh ngày 1 tháng 3 năm 1906 tại Mộ Đức, Quảng Ngãi, trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước. Từ tuổi trẻ, ông đã sớm bước vào con đường cách mạng, được Nguyễn Ái Quốc dìu dắt và trở thành một trong những học trò, người cộng sự gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Con đường ấy không hề bằng phẳng. Ông từng bị thực dân Pháp bắt, bị kết án và đày ra Côn Đảo. Nhưng nhà tù không thể giam cầm một khát vọng lớn hơn song sắt: khát vọng về một đất nước độc lập.

Năm 1954, tại Hội nghị Giơ-ne-vơ, Phạm Văn Đồng là Trưởng đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trên bàn đàm phán, ông cùng đoàn đại biểu Việt Nam bảo vệ lập trường về độc lập, chủ quyền và thống nhất dân tộc. Không tiếng súng, không chiến hào, nhưng đó cũng là một mặt trận – nơi vận mệnh đất nước được đặt giữa những cuộc đấu trí căng thẳng.

Từ năm 1955 đến năm 1987, Phạm Văn Đồng giữ cương vị người đứng đầu Chính phủ trong hơn ba thập niên – một trong những khoảng thời gian dài nhất đối với một người đứng đầu chính phủ trong lịch sử Việt Nam hiện đại. Ông đi cùng đất nước qua những năm tháng chống Mỹ, qua ngày thống nhất và cả những ngày đầu đầy khó khăn của công cuộc xây dựng lại quê hương.

Nhưng phía sau một nhà lãnh đạo là một con người luôn dành nhiều suy nghĩ cho văn hóa, giáo dục và con người. Phạm Văn Đồng đặc biệt quan tâm đến sự nghiệp trồng người, đến việc giữ gìn bản sắc dân tộc và vai trò của đội ngũ trí thức trong sự phát triển của đất nước. Với ông, xây dựng một quốc gia không chỉ là dựng nên những nhà máy, những con đường, mà còn là bồi đắp trí tuệ và nhân cách cho những thế hệ tiếp nối.

Năm 1987, ông rời cương vị Thủ tướng, nhưng vẫn tiếp tục đóng góp cho đất nước với vai trò Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Phạm Văn Đồng qua đời ngày 29 tháng 4 năm 2000, khép lại một cuộc đời gần một thế kỷ.

Có lẽ, điều đáng nhớ nhất về ông không chỉ là 32 năm đứng đầu Chính phủ, cũng không chỉ là những cuộc đàm phán hay những chức vụ từng đảm nhiệm.

Đó là hình ảnh một con người đã dành gần như trọn cuộc đời mình cho hai chữ Việt Nam.

Từ một chàng trai Quảng Ngãi bước vào con đường cách mạng, đến người đại diện cho đất nước trên bàn đàm phán quốc tế, rồi người Thủ tướng đi cùng dân tộc suốt những năm tháng chiến tranh và tái thiết, cuộc đời Phạm Văn Đồng là một hành trình dài của sự tận tụy, bản lĩnh và trách nhiệm.

Có những con người làm nên lịch sử bằng một khoảnh khắc. Phạm Văn Đồng góp phần làm nên lịch sử bằng cả một đời bền bỉ gánh lấy việc nước.