PHẠM VĂN ĐỒNG – NĂM THÁNG XÂY DỰNG VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
Bùi Linh Phương
Nếu những năm đầu hoạt động cách mạng đưa Phạm Văn Đồng đến với cuộc đấu tranh giành độc lập thì những thập kỷ sau đó gắn với một nhiệm vụ khác không kém phần quan trọng: xây dựng và quản lý Nhà nước.
Sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập năm 1945, Phạm Văn Đồng được giao nhiều trọng trách. Ông giữ chức Bộ trưởng Bộ Tài chính trong Chính phủ lâm thời và Phó Trưởng ban Thường vụ Quốc hội khóa I. Đây là những vị trí gắn trực tiếp với quá trình xây dựng chính quyền mới.
Từ năm 1947, ông tham gia Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương với tư cách Ủy viên dự khuyết và trở thành Ủy viên chính thức từ năm 1949. Tháng 7 năm 1949, ông được giao chức Phó Thủ tướng Chính phủ và Phó Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng.
Năm 1951, tại Đại hội lần thứ II của Đảng, ông được bầu vào Bộ Chính trị Trung ương Đảng. Từ tháng 9 năm 1954, bên cạnh cương vị Phó Thủ tướng và Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, ông từng bước trở thành một trong những người giữ vai trò quan trọng trong công tác điều hành đất nước.
Năm 1955, Quốc hội cử Phạm Văn Đồng giữ chức Thủ tướng Chính phủ.
Cương vị Thủ tướng đưa ông đến với một phạm vi công việc rộng lớn hơn nhiều so với hoạt động ngoại giao. Ông tham gia cùng tập thể lãnh đạo trong việc tổ chức, quản lý và điều hành Nhà nước qua những giai đoạn lịch sử khác nhau.
Từ năm 1955 đến năm 1981, ông giữ chức Thủ tướng Chính phủ. Trong thời gian này, ông đồng thời là Ủy viên Bộ Chính trị các khóa II, III, IV và V. Ông cũng liên tục là đại biểu Quốc hội từ khóa I đến khóa VII.
Năm 1981, Phạm Văn Đồng được Quốc hội bầu làm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng và Phó Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng. Ông tiếp tục đảm nhiệm cương vị này trong những năm sau đó.
Quá trình giữ trọng trách trong Chính phủ kéo dài hàng chục năm cho thấy một phần quan trọng trong sự nghiệp của Phạm Văn Đồng: từ tham gia xây dựng chính quyền cách mạng trong những ngày đầu của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đến điều hành Chính phủ trong nhiều giai đoạn của đất nước.
Đáng chú ý, hoạt động của ông không chỉ giới hạn ở việc thực hiện chức trách của một người đứng đầu Chính phủ. Tư liệu cung cấp nhấn mạnh rằng Phạm Văn Đồng có nhiều công lao trong xây dựng và quản lý Nhà nước. Ông đồng thời tham gia công tác của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Hội đồng Quốc phòng.
Sau năm 1986, dù không còn giữ cương vị Thủ tướng hay Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, ông vẫn tiếp tục được tín nhiệm làm Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Ông tham gia các kỳ Đại hội VI, VII và VIII với vai trò Cố vấn. Đến năm 1997, Trung ương đồng ý cho ông kết thúc nhiệm vụ Cố vấn.
Tuy nhiên, đó chưa phải là điểm kết thúc những đóng góp của ông. Từ năm 1997 đến năm 2000, theo tư liệu, Phạm Văn Đồng vẫn tiếp tục làm việc và đóng góp ý kiến với Trung ương Đảng và Chính phủ về những vấn đề hệ trọng của đất nước.
Ngày 29 tháng 4 năm 2000, Phạm Văn Đồng qua đời tại Hà Nội.
Nhìn lại sự nghiệp của ông, có thể thấy một điểm nổi bật: trong phần lớn cuộc đời hoạt động cách mạng, ông luôn gắn với những nhiệm vụ ở cấp độ quốc gia. Từ tài chính, ngoại giao đến công tác Chính phủ, Quốc hội và các cơ quan lãnh đạo của Đảng, ông đã đảm nhiệm nhiều vị trí khác nhau.
Những cương vị ấy không đứng riêng lẻ mà nối tiếp nhau thành một quá trình hoạt động lâu dài, trong đó nhiệm vụ xây dựng và quản lý Nhà nước là một phần quan trọng trong sự nghiệp của Phạm Văn Đồng.



