Phạm Văn Đồng tại Hội nghị Genève năm 1954

Ngày 8/5/1954, chỉ một ngày sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Hội nghị Genève bắt đầu thảo luận về vấn đề Đông Dương. Đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa do Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Văn Đồng làm Trưởng đoàn.

Đây là một hội nghị quốc tế đặc biệt phức tạp với sự tham gia của nhiều nước lớn và các bên liên quan đến chiến tranh Đông Dương. Việt Nam phải bảo vệ những lợi ích cốt lõi trong điều kiện tương quan quốc tế phức tạp.

Phạm Văn Đồng trình bày lập trường của Việt Nam, trong đó nhấn mạnh các nguyên tắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ.

Một trong những nội dung nổi bật là đề nghị tám điểm của đoàn Việt Nam. Theo Tư liệu – Văn kiện Đảng, lập trường cơ bản của Việt Nam là hòa bình, độc lập, thống nhất, dân chủ và toàn vẹn lãnh thổ; đồng thời yêu cầu Pháp công nhận chủ quyền độc lập của Việt Nam, Lào và Campuchia.

Quá trình đàm phán diễn ra rất gay go. Việt Nam phải xử lý nhiều vấn đề về giới tuyến quân sự tạm thời, tập kết lực lượng và thời hạn tổng tuyển cử.

Theo Báo Điện tử Chính phủ, Phạm Văn Đồng kiên trì đề xuất giải pháp nhằm bảo đảm mục tiêu thống nhất đất nước, đồng thời linh hoạt trong sách lược để đạt được thỏa thuận. Cuối cùng, các bên thống nhất lấy vĩ tuyến 17 làm giới tuyến quân sự tạm thời và dự kiến tổng tuyển cử vào năm 1956.

Hiệp định Genève được ký kết ngày 20/7/1954, đánh dấu việc chấm dứt chiến tranh ở Đông Dương.

Đối với Phạm Văn Đồng, Genève là một dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp ngoại giao. Ông thể hiện khả năng đàm phán trong một môi trường quốc tế phức tạp và phải cân bằng giữa mục tiêu lâu dài với những yêu cầu trước mắt.

Ngày nay, Hội nghị Genève được xem là một trong những dấu mốc quan trọng của ngoại giao Việt Nam. Phạm Văn Đồng là một trong những nhân vật trung tâm của sự kiện này.