Phạm Văn Hỷ – Mảnh bom bi trong lồng ngực và lòng trung kiên lặng thầm qua bão đạn

Lịch sử dân tộc Việt Nam không chỉ được viết nên bởi tiếng gầm vang của những khẩu pháo cao xạ, bởi những bước chân hành quân vạn dặm của người chiến sĩ giải phóng, mà còn được dệt nên từ những cống hiến thầm lặng của những con người đứng sau bàn giấy, giữ vững mạch đập thông tin nơi văn phòng. Trong những năm tháng dốc lòng tìm kiếm những câu chuyện thời hoa lửa tại địa phương, tôi đã có cơ hội được trò chuyện và lắng nghe ký ức của ông Phạm Văn Hỷ, sinh ngày 05/4/1936 – một người con của làng Thuận Lý, sau thuộc xã Lý Ninh, huyện Quảng Ninh cũ. Cuộc đời ông là một cuốn nhật ký sống động, ghi dấu một giai đoạn đầy gian khổ nhưng cũng vô cùng kiêu hãnh của đất nước, nơi mỗi phận người bình dị đều mang trong mình một lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng độc lập của non sông.

Bắt đầu tham gia công tác cách mạng từ năm 1954 và gắn bó vẹn tròn cho đến lúc về hưu, ông Phạm Văn Hỷ được phân công làm công tác văn phòng từ năm 1955. Vì đặc thù công việc, ông không trực tiếp cầm súng xông pha giữa chiến trường đối mặt với quân thù, nhưng không vì thế mà hành trình của ông thiếu đi những hiểm nguy hay mất mát. Ở mảnh đất Quảng Bình – nơi từng là "tọa độ lửa" gánh chịu sức hủy diệt tàn khốc của không quân Mỹ, thì ranh giới giữa hậu phương và tiền tuyến chưa bao giờ tồn tại. Ông kể rằng, cuộc sống những năm tháng ấy vô cùng cực khổ, cái đói và cái rét bao trùm lên khắp xóm làng, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc, mọi thứ nhu yếu phẩm đều thiếu thốn trăm bề. Vậy mà, trong cái nền xám xịt của sự thiếu thốn ấy, chưa một lần ông và những người cùng thế hệ mưu cầu lợi ích riêng tư hay có ý định chùn bước. Họ kiên định đi theo kháng chiến, theo Đảng, trong tim không mang một lý tưởng nào khác ngoài một lòng hướng về ngày Tổ quốc hoàn toàn độc lập.

Những năm tháng chiến tranh đi qua đã găm vào ký ức của ông vô vàn kỷ niệm suýt mất mạng trong gang tấc mà mỗi lần nhớ lại đều khiến người nghe phải rùng mình vì sự khốc liệt. Đó là lần ông đạp xe thực hiện nhiệm vụ băng qua cầu Vĩnh Tuy thuộc huyện Quảng Ninh, máy bay địch bất ngờ ập tới ném bom oanh tạc dữ dội, phá hủy cây cầu trong tiếng nổ rung trời chuyển đất; ông thoát chết chỉ trong một tích tắc đồng hồ mỏng manh. Đó là lần khác khi ông đi qua bến đò Huyền Ninh, quân giặc lại tiếp tục trút bom bom đạn ác liệt, cày xới cả dòng sông thành những cột nước đen ngòm. Nhưng có lẽ, chi tiết khiến tôi xúc động và ám ảnh sâu sắc nhất chính là tai nạn xảy ra trong thời gian ông tham gia huấn luyện quân nhân dự bị. Trên đường di chuyển, một trận mưa bom bất ngờ dội xuống đã khiến ông bị thương nặng. Trận bom ấy đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng đến tận ngày hôm nay, trong lồng ngực, ngay trong lá phổi của ông vẫn còn sót lại một mảnh bom bi của kẻ thù không thể lấy ra. Mảnh kim loại lạnh lẽo ấy đã nằm lại trong cơ thể ông suốt cả cuộc đời, như một chứng tích sống, một vết sẹo lịch sử trần trụi và đau đớn về những gì mà thế hệ cha anh đã phải âm thầm chịu đựng và gánh vác cho nền hòa bình hôm nay.

Nghe câu chuyện của ông Phạm Văn Hỷ, tôi chợt nhận ra một thông điệp nhân văn vô cùng sâu sắc dành cho thế hệ trẻ ngày nay. Giữa một xã hội hiện đại đang ngày càng phát triển, khi cuộc sống của chúng tôi tràn ngập sự đầy đủ, tiện nghi và được bảo bọc trong hòa bình, thì những nhân chứng lịch sử từng đi qua bão đạn như ông ngày một thưa vắng dần theo thời gian. Mảnh bom bi trong lồng ngực ông chính là một lời nhắc nhở nghiêm khắc và thiêng liêng rằng: sự bình yên, tự do mà chúng tôi đang được thừa hưởng chưa bao giờ là điều hiển nhiên hiển nhiên sẵn có, mà nó được đánh đổi, được mua bằng chính mồ hôi, nước mắt, sức khỏe và cả xương máu của một thế hệ vàng đã chấp nhận hiểm nguy mà không một lời than vãn, kể công. Từ tấm gương của ông, tôi học được tinh thần chịu đựng gian khổ, ý chí quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ đến nơi đến chốn và một lòng trung thành thuần khiết với vận mệnh của cộng đồng.

Câu chuyện của ông Phạm Văn Hỷ không chỉ là hồi ức của riêng một đời người, mà nó đã hóa thành một nốt lặng kiêu hùng trong bản tráng ca của địa phương. Tôi khát khao được sẻ chia câu chuyện này đến với bạn bè và những người xung quanh, để ngọn lửa biết ơn trong tim thế hệ trẻ không bao giờ bị bụi mờ thời gian bôi xóa. Khi những ký ức sống động này còn được lưu truyền và kể lại, mỗi chúng tôi sẽ tự biết nhìn lại mình, biết trân trọng giá trị của thực tại, từ đó nỗ lực học tập, rèn luyện và sống có trách nhiệm hơn để hoàn toàn xứng đáng với những giấc mơ thanh xuân mà thế hệ của ông Phạm Văn Hỷ đã gạt lại phía sau vì sự trường tồn của Tổ quốc.