Phạm Văn Lãi – Người cắm lá cờ giải phóng trên đỉnh tháp nước Trại Davis
Có những khoảnh khắc lịch sử chỉ diễn ra trong vài phút nhưng được nhớ mãi qua nhiều thế hệ. Sáng 30/4/1975, tại Trại Davis trong sân bay Tân Sơn Nhất, giữa lúc Chiến dịch Hồ Chí Minh đang bước vào thời khắc quyết định, người chiến sĩ trẻ Phạm Văn Lãi đã trèo lên đỉnh tháp nước và cắm lá cờ giải phóng. Hình ảnh ấy trở thành một trong những ký ức đặc biệt của ngày đất nước hoàn toàn thống nhất.
Phạm Văn Lãi – Người cắm lá cờ giải phóng trên đỉnh tháp nước Trại Davis
Có những khoảnh khắc lịch sử chỉ diễn ra trong vài phút nhưng được nhớ mãi qua nhiều thế hệ. Sáng 30/4/1975, tại Trại Davis trong sân bay Tân Sơn Nhất, giữa lúc Chiến dịch Hồ Chí Minh đang bước vào thời khắc quyết định, người chiến sĩ trẻ Phạm Văn Lãi đã trèo lên đỉnh tháp nước và cắm lá cờ giải phóng. Hình ảnh ấy trở thành một trong những ký ức đặc biệt của ngày đất nước hoàn toàn thống nhất.
Phạm Văn Lãi sinh năm 1952, quê xã Tự Tân, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Năm 1971, khi đang học tại Trường Đại học Thể dục Thể thao Từ Sơn, chàng trai trẻ Phạm Văn Lãi đã xung phong nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện, ông được điều về công tác tại Cục Chính trị Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.
Năm 1973, sau khi Hiệp định Paris được ký kết, Phạm Văn Lãi được phân công công tác tại Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ở Trại Davis. Đây là nơi đóng quân của các phái đoàn quân sự thực hiện nhiệm vụ giám sát việc thi hành Hiệp định Paris ngay giữa khu vực sân bay Tân Sơn Nhất do đối phương kiểm soát.
Hoạt động tại Trại Davis là một nhiệm vụ đặc biệt. Xung quanh trại là hàng rào thép gai, vọng gác và sự kiểm soát chặt chẽ của đối phương. Trong điều kiện bị bao vây, cô lập, cán bộ, chiến sĩ ta vừa phải thực hiện nhiệm vụ đấu tranh chính trị, quân sự, ngoại giao, vừa luôn sẵn sàng đối phó với những tình huống bất ngờ.
Phạm Văn Lãi khi ấy làm công tác tại Ban Chính trị, trong đó có nhiệm vụ chiếu phim phục vụ cán bộ, chiến sĩ. Những bộ phim được trình chiếu giữa lòng địch không chỉ mang ý nghĩa giải trí mà còn góp phần giữ vững tinh thần, niềm tin và ý chí của những người đang ngày đêm làm nhiệm vụ trong Trại Davis.
Những ngày cuối tháng 4/1975, không khí tại Trại Davis ngày càng căng thẳng. Chiều tối 28/4, khu vực sân bay Tân Sơn Nhất rung chuyển bởi những đợt tập kích. Ngày 29/4, tiếng súng vang lên ở nhiều hướng. Mọi người trong trại hiểu rằng thời khắc giải phóng Sài Gòn đang đến rất gần.
Và rồi sáng 30/4/1975, một nhiệm vụ đặc biệt được giao cho Phạm Văn Lãi: đưa lá cờ giải phóng lên điểm cao nhất của Trại Davis.
Ông được lệnh vào kho lấy lá cờ lớn để treo tại vị trí cao nhất. Trong tình thế khẩn trương, khi chưa tìm được người vệ binh để thực hiện nhiệm vụ, Phạm Văn Lãi quyết định tự mình mang lá cờ đến tháp nước. Trên đường đi, ông gặp người đồng đội Nguyễn Văn Cẩn và đề nghị cùng hỗ trợ. Hai người tìm được một đoạn ống nước bằng sắt làm cán cờ và những đoạn dây thép để buộc cờ.
Đến chân tháp nước, Phạm Văn Lãi chui vào lồng bảo vệ rồi trèo lên trước. Nguyễn Văn Cẩn mang súng ngắn đi theo để hỗ trợ và bảo vệ đồng đội. Lên tới đỉnh, hai người phối hợp buộc lá cờ thật chắc vào thành tháp.
Khi mối buộc đã chắc chắn, Phạm Văn Lãi buông tay.
Lá cờ giải phóng tung bay trên đỉnh tháp nước Trại Davis.
Đó là khoảng 9 giờ 30 phút sáng 30/4/1975.
Khoảnh khắc ấy đã được ghi lại bằng một bức ảnh lịch sử. Từ trên điểm cao, lá cờ tung bay giữa sân bay Tân Sơn Nhất trong giờ phút chế độ Việt Nam Cộng hòa đang đi đến những giây phút cuối cùng. Theo hồi ức của Phạm Văn Lãi, ông khi ấy chỉ tập trung hoàn thành nhiệm vụ, không nghĩ nhiều đến nguy hiểm dù bên ngoài Trại Davis vẫn có lực lượng đối phương canh gác.
Nhưng câu chuyện chưa kết thúc ở đó. Ngày 1/5/1975, Phạm Văn Lãi và đồng đội tiếp tục có một lần kéo cờ chiến thắng tại Trại Davis. Hai khoảnh khắc ấy trở thành những ký ức không thể quên trong cuộc đời quân ngũ của người chiến sĩ năm xưa.
Nửa thế kỷ đã trôi qua. Người lính trẻ Phạm Văn Lãi ngày nào nay đã trở thành một cựu chiến binh. Bức ảnh cắm cờ tại Trại Davis vẫn được ông gìn giữ như một kỷ vật thiêng liêng của cuộc đời quân ngũ.
Câu chuyện của Phạm Văn Lãi không chỉ kể về một lá cờ. Đó là câu chuyện về một thế hệ thanh niên đã sống, chiến đấu và cống hiến tuổi trẻ cho ngày đất nước thống nhất.
Ngày hôm nay, khi nhìn lại hình ảnh lá cờ tung bay trên tháp nước Trại Davis, thế hệ trẻ có thể cảm nhận rõ hơn giá trị của hòa bình. Bởi phía sau khoảnh khắc tưởng như giản dị ấy là những năm tháng đấu tranh bền bỉ, là sự hy sinh của biết bao đồng đội và là niềm mong mỏi thống nhất đất nước của cả một dân tộc.
Phạm Văn Lãi đã trèo lên tháp nước chỉ để cắm một lá cờ, nhưng khoảnh khắc ấy đã trở thành một dấu mốc của lịch sử. Lá cờ bay trên bầu trời Sài Gòn sáng 30/4/1975 cũng là hình ảnh của một đất nước bước sang trang mới – trang của hòa bình, độc lập và thống nhất.
