Phạm Văn Lãng – Người mũi trưởng vượt 8 lớp hàng rào, đánh sân bay Đà Nẵng

Thời kỳ lịch sử

Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước – chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng – năm 1965, những ngày đầu Mỹ trực tiếp đổ quân và xây dựng hệ thống căn cứ quân sự tại Đà Nẵng.
1. Khi quân Mỹ biến Đà Nẵng thành căn cứ quân sự lớn

Tháng 3/1965, quân Mỹ đổ bộ vào Đà Nẵng.

Từ đây, sân bay Đà Nẵng nhanh chóng trở thành một trong những căn cứ không quân quan trọng của Mỹ tại miền Trung.

Hàng trăm máy bay.

Hàng trăm phi công, nhân viên kỹ thuật và sĩ quan.

Hệ thống kho tàng, trận địa và phương tiện quân sự.

Đối với lực lượng cách mạng Quảng Nam – Đà Nẵng, đây là một mục tiêu có giá trị đặc biệt.

Nếu đánh được sân bay, không chỉ máy bay bị phá hủy mà hoạt động quân sự của đối phương cũng bị ảnh hưởng.

Nhưng đánh vào một căn cứ như vậy là nhiệm vụ cực kỳ khó khăn.

6

2. Một đại đội đặc công được thành lập

Ngày 19/5/1965, Đại đội Đặc công Đà Nẵng được thành lập tại khu vực phía tây Hòa Vang.

Đơn vị có hơn 70 cán bộ, chiến sĩ.

Phạm Duy Đài giữ chức Chỉ huy trưởng.

Trần Kim Hùng là Chính trị viên.

Nhiệm vụ được giao là nghiên cứu và đánh các mục tiêu quân sự quan trọng của Mỹ, trong đó có sân bay Đà Nẵng, sân bay Nước Mặn và kho xăng Liên Chiểu.

Đây là những người lính đặc công đầu tiên được tổ chức để đánh thẳng vào hệ thống căn cứ mới của quân Mỹ tại Đà Nẵng.

Và sân bay Đà Nẵng sẽ là trận đánh đầu tiên.

3. Sáu mươi chiến sĩ âm thầm tiếp cận mục tiêu

Muốn đánh sân bay, trước tiên phải tìm được cách tiến vào.

Đối với đặc công, đây mới là phần khó nhất.

Các chiến sĩ phải nghiên cứu địa hình.

Quan sát cách bố trí hàng rào.

Xác định vị trí đèn pha.

Tìm hiểu đường tuần tra.

Và quan trọng nhất là tìm được hướng có thể đưa người vào bên trong mà không bị phát hiện.

Hai tổ trinh sát, mỗi tổ khoảng 15 người, được giao nhiệm vụ tiếp cận khu vực sân bay.

Họ không thể tiến thẳng vào bằng đường trống.

Phải đào hầm.

Phải luồn sâu.

Phải chờ đúng thời điểm.

Và tất cả phải được thực hiện trong bóng tối.

4. Phạm Văn Lãng và 15 người vượt qua hàng rào

Đây là phần nổi bật nhất của câu chuyện.

Phạm Văn Lãng, mũi trưởng, dẫn 15 chiến sĩ tiến vào sân bay.

Trước mắt họ là 8 lớp hàng rào dây thép gai.

Không chỉ có hàng rào.

Bên trong còn có hệ thống đèn pha chiếu sáng.

Những con chó Béc-giê được sử dụng để tuần tra.

Chỉ cần một tiếng động bất thường, cả đội có thể bị phát hiện.

Nhưng 15 người vẫn tiến lên.

Từng mét.

Từng lớp hàng rào.

Không được gây tiếng động.

Không được để chó phát hiện.

Không được để ánh đèn bắt gặp.

Sau khoảng 45 phút, họ đã vượt qua hệ thống phòng thủ và lọt vào khu vực trung tâm sân bay.

Đó là lúc mà đối phương vẫn chưa biết một mũi đặc công đã nằm ngay bên trong căn cứ.

5

5. 0 giờ 28 phút

Mọi thứ đã sẵn sàng.

Các tổ chiến đấu vào vị trí.

Mục tiêu đã ở ngay trước mặt.

Đồng hồ tiến đến 0 giờ 28 phút ngày 30/6/1965.

Lệnh chiến đấu được phát ra.

Sự im lặng của sân bay lập tức bị xé toạc.

Các loại hỏa lực đồng loạt khai hỏa.

Đặc công đánh thẳng vào khu vực máy bay và các vị trí quân sự.

Đối phương hoàn toàn bất ngờ.

Một căn cứ tưởng như được bảo vệ nghiêm ngặt lại bị lực lượng đặc công luồn sâu vào tận bên trong.

6. Hai mươi lăm phút làm rung chuyển sân bay

Trận đánh diễn ra rất nhanh.

Khoảng 25 phút sau khi nổ súng, lực lượng đặc công rút khỏi mục tiêu.

Theo Báo Đà Nẵng, trận đánh gây thiệt hại lớn cho căn cứ: 59 máy bay bị phá hủy, cùng nhiều xe quân sự, giàn tên lửa và một nhà máy đèn; phía ta chỉ có 3 chiến sĩ bị thương.

Một nguồn của Đà Nẵng cũng ghi nhận trận tập kích đêm 29 rạng 30/6/1965 của Đại đội 1 đặc công hậu cứ phá hủy 57 máy bay, 43 xe quân sự, loại khỏi vòng chiến đấu 118 đối phương.

Các nguồn có sự chênh lệch về thống kê thiệt hại, vì vậy trong dự án nên ghi theo cách thận trọng: “gây thiệt hại lớn, phá hủy hàng chục máy bay và nhiều phương tiện quân sự”, thay vì khẳng định một con số duy nhất.

6

7. Điều quan trọng hơn những con số

Trận đánh có ý nghĩa lớn ở một điểm khác.

Đó là quân Mỹ vừa đặt chân đến Đà Nẵng chưa lâu nhưng đã bị đánh ngay trong căn cứ.

Điều này cho thấy sự xuất hiện của quân Mỹ không đồng nghĩa với việc họ có thể xây dựng một hậu cứ an toàn tuyệt đối.

Đặc công Quảng Nam – Đà Nẵng đã chứng minh khả năng:

Luồn sâu.

Đánh hiểm.

Đánh bất ngờ.

Rút nhanh.

Đó chính là nghệ thuật tác chiến đặc công.

Không cần một lực lượng lớn.

Không cần chiếm giữ căn cứ.

Chỉ cần một mũi nhỏ lọt được vào đúng nơi và đánh đúng thời điểm.

8. Những người lính tiếp tục đi

Sau trận sân bay Đà Nẵng, Đại đội Đặc công Đà Nẵng tiếp tục chiến đấu.

Ngày 5/8/1965, đơn vị tập kích kho xăng Liên Chiểu.

Đến ngày 27/10/1965, tiếp tục đánh sân bay Nước Mặn.

Những trận đánh nối tiếp nhau.

Mục tiêu thay đổi.

Nhưng cách đánh vẫn vậy:

Trinh sát thật kỹ – luồn sâu – đánh bất ngờ – rút khỏi mục tiêu.

Đó là cách những người lính đặc công biến những căn cứ tưởng như bất khả xâm phạm thành những mục tiêu có thể bị tấn công.

Lời kết

Đêm 29 rạng sáng 30/6/1965.

Mười lăm chiến sĩ đi sau Phạm Văn Lãng.

Trước mặt họ là tám lớp hàng rào.

Phía trên là những ngọn đèn pha.

Xung quanh là lính gác và chó nghiệp vụ.

Nhưng họ vẫn tiến lên.

45 phút luồn sâu.

8 lớp hàng rào.

Rồi họ xuất hiện ngay giữa một căn cứ quân sự lớn của Mỹ.

Đến 0 giờ 28 phút, tiếng súng vang lên.

Chỉ khoảng 25 phút sau, họ rút khỏi sân bay.

Đối phương phải đối mặt với một sự thật: một căn cứ được bảo vệ nghiêm ngặt vẫn có thể bị những người lính đặc công từ bên ngoài luồn vào và đánh trúng.

Nhưng đằng sau chiến công ấy không chỉ có Phạm Văn Lãng.

Còn có Phạm Duy Đài, Trần Kim Hùng và hàng chục chiến sĩ Đại đội Đặc công Đà Nẵng đã chuẩn bị, trinh sát và thực hiện trận đánh.

Ngày nay, sân bay Đà Nẵng đã trở thành một phần quen thuộc của thành phố.

Máy bay dân dụng cất và hạ cánh mỗi ngày.

Những hàng rào chiến tranh năm xưa không còn.

Nhưng trên vùng đất ấy từng có một đêm mà 15 người lính đặc công đã vượt qua tám lớp phòng thủ để đi thẳng vào lòng căn cứ Mỹ.

Và cái tên Phạm Văn Lãng vẫn còn gắn với câu chuyện ấy – người mũi trưởng dẫn những người lính trẻ vượt qua hàng rào, tiến vào sân bay và mở màn một trong những trận đánh đặc công nổi bật nhất của Quảng Nam – Đà Nẵng năm 1965.

Có những người lính đi vào lịch sử không phải bằng một trận đánh kéo dài nhiều ngày, mà bằng vài chục phút làm rung chuyển cả một căn cứ.