*Phạm Văn Phú – Quyết định rút lui khỏi Tây Nguyên

Tháng 3/1975, Phạm Văn Phú là tư lệnh Quân đoàn II của quân đội Việt Nam Cộng hòa khi chiến sự Tây Nguyên bước vào bước ngoặt. Sau khi Buôn Ma Thuột bị tiến công, quyết định rút lực lượng khỏi Tây Nguyên qua đường số 7 dẫn đến một cuộc rút lui hỗn loạn. Đường cơ động khó khăn, lực lượng bị chia cắt và các cuộc tiến công liên tiếp khiến cuộc hành quân chịu tổn thất lớn.

Cuộc rút lui khỏi Tây Nguyên qua đường số 7 được tiến hành trong điều kiện đường sá khó khăn và tình hình chiến trường thay đổi nhanh. Khi đội hình rút lui bị rối loạn, phương tiện và người bị ùn tắc, khả năng tổ chức lại lực lượng giảm mạnh. Hậu quả vượt ra ngoài một cuộc hành quân, góp phần làm sụp đổ tuyến phòng thủ ở miền Trung.

Sự kiện này không chỉ là thất bại của một đơn vị. Việc rút khỏi Tây Nguyên kéo theo sự sụp đổ nhanh chóng của hệ thống phòng thủ ở miền Trung, làm thay đổi nhịp độ toàn bộ cuộc chiến. Trong lịch sử quân sự, quyết định rút lui ấy thường được nhắc đến như một bước ngoặt cho thấy sự khủng hoảng trong chỉ huy và tổ chức lực lượng của Việt Nam Cộng hòa.

Sau khi chính quyền Sài Gòn đầu hàng ngày 30/4/1975, Phạm Văn Phú tự sát tại Sài Gòn. Câu chuyện của ông vì thế gắn với cả một quyết định quân sự có hậu quả lớn lẫn kết cục cá nhân trong ngày chiến tranh chấm dứt.

Quyết định rút lui khỏi Tây Nguyên vào tháng 3/1975 là một bước ngoặt lớn, bởi cuộc rút quân nhanh chóng biến thành tình trạng hỗn loạn trên nhiều đoạn đường. Kế hoạch rút lui vốn nhằm bảo toàn lực lượng nhưng phải thực hiện qua địa hình khó khăn, trong khi dân thường và quân đội cùng di chuyển trên các tuyến giao thông hạn chế. Trường hợp Phạm Văn Phú cho thấy một quyết định ở cấp chỉ huy có thể tạo ra hệ quả rộng lớn khi đánh giá tình hình, chuẩn bị hậu cần và tổ chức thực hiện không theo kịp diễn biến thực tế.