PHẠM VĂN XẢO VÀ TRẬN ĐÁNH CHẶN VIỆN BINH QUÂN MINH
Nguyễn Thị Yến Chi
Phạm Văn Xảo (?–1430) là một trong những tướng lĩnh quan trọng của khởi nghĩa Lam Sơn. Ông tham gia cuộc kháng chiến từ những năm đầu và trở thành một trong những người được Lê Lợi tin tưởng giao nhiệm vụ ở những trận đánh quyết định.
Tên tuổi Phạm Văn Xảo ngày nay không được nhắc đến nhiều, nhưng chiến công của ông có liên quan trực tiếp đến việc chặn đạo viện binh cuối cùng của quân Minh.
1. NGƯỜI TƯỚNG ĐI CÙNG LAM SƠN
Phạm Văn Xảo tham gia nghĩa quân Lam Sơn từ những năm đầu của cuộc khởi nghĩa.
Trong thời gian lực lượng còn yếu, ông cùng các tướng lĩnh khác phải chiến đấu trong điều kiện thiếu thốn và thường xuyên thay đổi chiến thuật để tránh sự truy đuổi của quân Minh.
Nhờ kinh nghiệm và khả năng chỉ huy, Phạm Văn Xảo dần trở thành một trong những tướng lĩnh quan trọng của nghĩa quân.
2. ĐẠO VIỆN BINH KHỔNG LỒ CỦA QUÂN MINH
Năm 1427, khi quân Lam Sơn đã bao vây Đông Quan, nhà Minh quyết định đưa viện binh sang Đại Việt.
Một trong những đạo quân lớn do Mộc Thạnh chỉ huy tiến vào từ hướng Vân Nam.
Nếu đạo quân này tiến sâu xuống đồng bằng và phối hợp được với quân Minh đang bị bao vây ở Đông Quan, tình hình có thể thay đổi hoàn toàn.
Lê Lợi vì vậy giao cho Phạm Văn Xảo và Trịnh Khả chỉ huy quân chặn đánh.
3. TRẬN LÊ HOA – ĐÒN ĐÁNH QUYẾT ĐỊNH
Quân Lam Sơn lựa chọn khu vực Lê Hoa, gần biên giới phía Bắc, để đối phó với viện binh.
Phạm Văn Xảo và Trịnh Khả không vội vàng giao chiến trực diện. Hai tướng bố trí quân, chờ thời cơ rồi bất ngờ tấn công.
Khi quân Minh tiến vào khu vực phục kích, quân Lam Sơn đồng loạt đánh mạnh.
Đạo quân của Mộc Thạnh bị tổn thất nặng nề và phải tháo chạy về nước.
Chiến thắng này có ý nghĩa rất lớn.
Bởi lúc đó, quân Minh ở Đông Quan đã lâm vào thế bị bao vây. Viện binh từ bên ngoài lại bị đánh tan. Nhà Minh không còn khả năng cứu lực lượng của mình tại Đại Việt bằng quân sự.
4. MỘT CHIẾN THẮNG ÍT ĐƯỢC NHẮC ĐẾN
Sau chiến thắng Lê Hoa, cục diện chiến tranh thay đổi rõ rệt. Quân Minh buộc phải chấp nhận thương lượng và chuẩn bị rút khỏi Đại Việt.
Như vậy, Phạm Văn Xảo đã góp phần vào một trong những chiến thắng cuối cùng của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
Tuy nhiên, cuộc đời ông sau đó lại kết thúc trong một biến cố chính trị. Năm 1430, Phạm Văn Xảo bị xử tử dưới triều Lê Thái Tổ.
Nhiều năm sau, ông được minh oan.
Câu chuyện của Phạm Văn Xảo vì thế có hai phần rất khác nhau: một vị tướng góp công lớn vào ngày đất nước giành lại độc lập, nhưng sau chiến thắng lại phải chịu một kết cục đầy bi kịch.
5. NGƯỜI ĐÁNH TRẬN CUỐI CÙNG
Điều đáng nhớ nhất về Phạm Văn Xảo là chiến công tại Lê Hoa.
Nếu viện binh Mộc Thạnh tiến xuống được Đông Quan, cuộc chiến có thể kéo dài và trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
Nhưng Phạm Văn Xảo và Trịnh Khả đã hoàn thành nhiệm vụ.
Một người tướng đôi khi không được nhớ đến bởi số trận đánh hay chức vị, mà bởi thời điểm họ xuất hiện. Phạm Văn Xảo đã xuất hiện đúng lúc lịch sử cần một người chặn đứng đạo viện binh cuối cùng của quân Minh.
Chiến thắng Lê Hoa góp phần mở đường cho việc kết thúc cuộc khởi nghĩa Lam Sơn và khôi phục nền độc lập của Đại Việt.



