Phạm Văn Xô (1910–2005)
Phạm Văn Xô (1910–2005)
Phạm Văn Xô
Phạm Văn Xô (1910–2005), tên thật Trần Văn Đạt, là cán bộ tiền khởi nghĩa, nhà cách mạng lão thành của Việt Nam. Ông từng giữ nhiều trọng trách trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, tiêu biểu là Ủy viên Thường vụ Trung ương Cục miền Nam và Phó Trưởng ban Kiểm tra Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông được Nhà nước truy tặng Huân chương Sao Vàng và Huân chương Hồ Chí Minh.
Các mốc chính
Năm sinh – mất: 1910–2005
Tên khai sinh: Trần Văn Đạt
Quê quán: Phú Cốc, Vụ Bản, Nam Định
Gia nhập Đảng: 1931
Danh hiệu: Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh, Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng
Con đường hoạt động cách mạng
Phạm Văn Xô xuất thân trong gia đình nông dân nghèo, sớm giác ngộ cách mạng khi hoạt động ở Sài Gòn. Sau khi vào Đảng năm 1931, ông được phân công gây quỹ và xây dựng cơ sở cách mạng. Ông là một trong 13 đại biểu dự Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ nhất tại Ma Cao năm 1935, được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương khóa I
.
Từ năm 1935 đến 1954, ông hoạt động ở nhiều nước Đông Dương: từng là Bí thư Tỉnh ủy Viêng Chăn, Bí thư Xứ ủy Lào, Phó Bí thư toàn Miên. Sau Hiệp định Genève 1954, ông trở về Nam Bộ với bí danh Hai Xô, giữ chức Ủy viên Thường vụ Xứ ủy Nam Bộ rồi Ủy viên Thường vụ Trung ương Cục miền Nam, phụ trách căn cứ, kinh tài và hậu cần
.
Vai trò trong kháng chiến và sau 1975
Trong kháng chiến chống Mỹ, ông được mệnh danh là “ông cơm áo gạo tiền của cách mạng”, chỉ đạo công tác hậu cần và tài chính, góp phần bảo đảm tiếp vận cho chiến trường miền Nam. Sau 1975, ông giữ chức Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, tiếp tục nêu gương liêm chính, giản dị, tận tụy vì dân
.
Di sản và tưởng niệm
Phạm Văn Xô được xem là hình mẫu của người cán bộ “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”. Tên ông được đặt cho một con phố ở thành phố Nam Định. Cuộc đời và sự nghiệp của ông được ghi lại trong sách Đồng chí Phạm Văn Xô – Người cán bộ lão thành nhân hậu, giản dị (NXB Chính trị quốc gia, 2006)
.
