Phạm Xuân Ẩn
Điệp viên hoàn hảo
Trong lịch sử tình báo thế giới, Phạm Xuân Ẩn (ẩn danh X6, Hai Trung) là một huyền thoại độc nhất vô nhị. Ông vừa là nhà báo xuất sắc của các hãng tin hàng đầu nước Mỹ như Time, Reuters, The New York Times, vừa là một điệp viên tình báo chiến lược xuất chúng của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Giai đoạn tháng 4 năm 1975 — những ngày bão táp tiến tới ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước — chính là một trong những chương kịch tính, giằng xé và thể hiện rõ nhất bản lĩnh cũng như nhân cách của ông.
Giữa tâm bão tháng 4 năm 1975 Tháng 4 năm 1975, Sài Gòn chao đảo trong bầu không khí hoảng loạn. Quân Giải phóng tiến nhanh như chẻ tre, các tuyến phòng thủ ngoại thành lần lượt sụp đổ. Ở Khách sạn Continental hay Tòa nhà Givral — nơi các nhà báo quốc tế tụ họp — không khí ngột ngạt bởi những tin đồn, lệnh di tản và sự vội vã tháo chạy.
Lúc này, Phạm Xuân Ẩn chịu áp lực từ mọi phía:
Tổ chức tình báo: Cần thông tin chính xác từng giờ về tình hình quân đội chính quyền Sài Gòn, thái độ và khả năng can thiệp trở lại của Mỹ, cũng như kế hoạch di tản.
Đồng nghiệp Mỹ và các hãng tin: Xem ông là "chốt chặn" tin cậy nhất tại Sài Gòn. Nhiều người tìm đến ông để hỏi xem có nên di tản hay không, hoặc nhờ ông thu xếp cho người thân của họ rời Việt Nam.
Giữa mớ bối rối ấy, Phạm Xuân Ẩn vẫn giữ sự điềm tĩnh kỳ lạ. Với tư cách phóng viên chủ lực của tạp chí Time, ông liên tục gửi các bài phân tích sắc bén về New York, đồng thời thu thập những báo cáo quân sự tối mật để chuyển ra căn cứ.
