Quang Trung - Nguyễn Huệ, người anh hùng đại phá quân Thanh

Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ xuất hiện như một thiên tài quân sự kiệt xuất, người đã ghi dấu ấn đậm nét qua cuộc đại phá quân Thanh vào mùa xuân năm Kỷ Dậu (1789).

Cuối năm 1788, nhận lời cầu viện của Lê Chiêu Thống, 29 vạn quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy tràn sang xâm lược nước ta, chiếm đóng Thăng Long. Trước tình thế nguy cấp, ngày 22 tháng 12 năm 1788 (tức ngày 25 tháng 11 năm Mậu Thân), Nguyễn Huệ làm lễ tế cáo trời đất tại núi Bân (Thừa Thiên Huế), chính thức lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu là Quang Trung, rồi lập tức ra lệnh xuất quân ra Bắc.

Khi dừng chân ở Nghệ An để tuyển thêm binh lính, Vua Quang Trung đã đọc bài dụ nổi tiếng trước toàn quân nhằm khơi dậy ý chí quật cường và tinh thần tự hào dân tộc:

"Đánh cho để dài tóc,

Đánh cho để đen răng.

Đánh cho nó bánh xốc khiên tan,

Đánh cho nó manh giáp bất hoàn,

Đánh cho sử知 (tri) Nam quốc anh hùng chi hữu chủ."

(Sách Hoàng Lê nhất thống chí - Ngô gia văn派)

Lời dụ đanh thép như tiếng kèn trận, củng cố quyết tâm diệt địch của toàn thể quân dân. Với chiến thuật hành quân thần tốc, Vua Quang Trung chia quân làm 5 đạo, hẹn với tướng sĩ sẽ ăn Tết tại Thăng Long vào ngày mùng 7 tháng Giêng.

Đêm mùng 3 Tết Kỷ Dậu (1789), quân Tây Sơn bí mật bao vây và tiêu diệt đồn Hà Hồi. Đến sáng mùng 5 Tết, trận chiến quyết định diễn ra tại đồn Ngọc Hồi và gò Đống Đa. Vua Quang Trung trực tiếp cưỡi voi chiến ra trận, chỉ huy quân sĩ dùng các tấm rơm ướt bọc gỗ xông lên phá dải lũy đất và súng đại bác của địch. Sự dũng mãnh và tốc độ tiến quân của đại quân Tây Sơn làm quân Thanh hoàn toàn bất ngờ. Tướng Tôn Sĩ Nghị hoảng sợ, không kịp thắng yên ngựa, bỏ chạy về nước. Tướng Sầm Nghi Đống phải thắt cổ tự tử tại gò Đống Đa.

Chiến thắng diễn ra sớm hơn dự kiến. Trưa mùng 5 Tết, Vua Quang Trung tiến vào thành Thăng Long trong sự reo hò của nhân dân. Hình ảnh vị vua áo vải với chiếc áo bào thâm đen vì khói súng trở thành biểu tượng bất tử cho sức mạnh quật cường của dân tộc.

Trận đại phá quân Thanh của Quang Trung – Nguyễn Huệ không chỉ bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền, mà còn thể hiện đỉnh cao nghệ thuật quân sự Việt Nam về tốc độ, sự bất ngờ và tinh thần đoàn kết toàn dân.