PHẠM XUÂN ẨN: "Nhà Báo" Huyền Thoại Và Những Bản Tin Làm Rung Chuyển Lầu Năm Góc

Giữa Sài Gòn phồn hoa đô hội những năm 1960 - 1970, người ta đã quá quen thuộc với hình ảnh một phóng viên kỳ cựu của tờ báo Mỹ danh tiếng Time — Hai Ẩn (tên thật là Phạm Xuân Ẩn). Ông xuất hiện với phong thái lịch lãm của một học giả Tây học, đi chiếc xe Renault cũ, trên tay luôn cầm điếu thuốc và dẫn theo một chú chó chăn cừu Đức. Nhờ sự lịch lãm, am hiểu thời cuộc và tính cách phóng khoáng, ông trở thành bạn tri kỷ của các tướng lĩnh cao cấp Việt Nam Cộng hòa, các nhân viên CIA và giới báo chí quốc tế. Họ gọi ông là "nhà phân tích chính trị xuất sắc" mà không hề biết rằng, đằng sau lớp vỏ bọc hoàn hảo đó là một điệp viên chiến lược của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Công việc của Phạm Xuân Ẩn là một chuỗi những ngày đấu trí cân não với các mạng lưới an ninh dày đặc của địch. Sống ngay giữa hang ổ đối phương, một sơ hở nhỏ trong lời nói cũng có thể dẫn đến máy chém hoặc nhà tù Côn Đảo. Thế nhưng, bằng sự điềm tĩnh kỳ lạ, Phạm Xuân Ẩn đã thu thập được những tài liệu ở cấp độ "Tuyệt mật" và "Tối mật". Đó là toàn bộ kế hoạch của các chiến lược quân sự lớn: Chiến tranh đặc biệt, Chiến tranh cục bộ, Việt Nam hóa chiến tranh, cho đến bản đồ bố phòng quân sự của địch.

Những tập tài liệu này được ông dùng mực hóa học chép lại gọn gàng, cuộn chặt vào bên trong những điếu thuốc lá, hoặc giấu vào ruột những đòn bánh tét, giỏ cá khô rồi gửi ra vùng chiến khu. Đại tướng Văn Tiến Dũng từng thốt lên rằng: "Chúng ta như ngồi trong phòng hành quân của Pentagon (Lầu Năm Góc) vậy" khi đọc những báo cáo chính xác đến từng chi tiết của Phạm Xuân Ẩn gửi về. Cho đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, kẻ thù vẫn không hề hay biết "người bạn Mỹ" Hai Ẩn thực chất là ai. Câu chuyện của ông mãi mãi là một tượng đài bất tử, một minh chứng cho thấy thứ vũ khí mạnh nhất của người Việt chính là trí tuệ và lòng yêu nước sắt son.